Column Media in Italië

Vereeuwigd op een begrafenisselfie: ‘Kan de grens van fatsoen zo ongestraft worden beslecht?’

Waar hebben de media het over in Italië deze week? De begrafenisselfie, constateert onze correspondent Jarl van der Ploeg. 

De selfie van Matteo Salvini. Sinds de Deense premier Helle Thorning-Schmidt zichzelf tijdens de begrafenis van Nelson Mandela vereeuwigde met Barack Obama en David Cameron, is de begrafenisselfie een terugkerend argument in discussies over afglijdend moralisme, de teloorgang van decorum en het snelgroeiende gebrek aan fatsoen. Beeld ANSA

Natuurlijk, je moet welbespraakt zijn, grappig, mediageniek, intelligent, scherp, empathisch en onvermoeibaar – allemaal van levensbelang. Maar een politicus die anno 2018 niet in staat is een fatsoenlijke selfie te maken, is alsnog kansloos in Italië. Een volk dat wordt opgevoed met de fresco’s van Rafaël, de films van Fellini en het AC Milan van Van Basten, ontwikkelt nu eenmaal meer liefde voor beelden dan woorden.

Toch zijn er wel degelijk grenzen, zo bleek dit weekend.

We schrijven zaterdagmiddag iets na twaalven. Negentien slachtoffers van de brugramp in Genua zijn net onder toeziend oog van een president, een premier, verschillende ministers, een aartsbisschop en een iman begraven tijdens een staatsbegrafenis. Een van de aanwezigen is Matteo Salvini, de vice-premier en voorzitter van de anti-migratiepartij de Lega.

Als de dienst is afgelopen en hij naar buiten loopt, komt er opeens een vrouw op hem af met gestrekte telefoon: selfie? Salvini zegt ja, gevolgd door een ‘senza ridere’ (niet lachen) en loopt vervolgens naar buiten.

De foto die ANSA-fotograaf Simone Arveda maakte van de selfie, kwam online terecht, met zeeën van snedig commentaar tot gevolg. Onder andere door politicus Alessia Morani van de Democratische partij. Zij schrijft: ‘Bestaat er eigenlijk nog een grens tussen respect en propaganda? Is er een grens aan de manier waarop we onszelf in de kijker willen spelen? En kan de grens van fatsoen zo onbestraft worden beslecht?’

Sinds de Deense premier Helle Thorning-Schmidt zichzelf tijdens de begrafenis van Nelson Mandela vereeuwigde met Barack Obama en David Cameron, is de begrafenisselfie een terugkerend argument in discussies over afglijdend moralisme, de teloorgang van decorum en het snelgroeiende gebrek aan fatsoen.

Zo ook in Italië, waar het woord fatsoen sowieso aan inflatie onderhevig is. Salvini zelf is bijna dagelijks onderwerp van Kapitein Haddock-achtige scheldkanonnades en toen een treinpassagier in noord-Italië onlangs aangifte deed tegen een conducteur die omriep dat alle zigeuners de trein moesten verlaten, viel Salvini de man die aangifte deed via Facebook aan waarna deze 42 duizend (doods)bedreigingen kreeg.

Ditmaal koos Salvini een nieuwe schuldige: de media. ‘Het verbaast mij niet dat deze ophef door sommige politici wordt aangewakkerd’, zei hij maandag in een interview over de selfie. ‘Wat mij echter wel verbaast, is dat een bepaald deel van de Italiaanse journalistiek structureel weigert de schoonheid van ons land te verslaan.’

Waarom, zo fulmineerde hij, negeren de zogenaamd serieuze kranten die typisch italiaanse schoonheid gevangen in het applaus dat Salvini kreeg toen hij de kerk in Genua binnenwandelde? En waarom las hij nergens een bericht over de nota bene zwarte vrouw die hem een knuffel gaf? Waarom zijn de media er toch vooral op uit hem kapot te maken, en dan al helemaal vanwege zoiets onschuldigs als een selfie?

Een van die zogenaamd serieuze kranten waarover Salvini sprak, de Italiaanse krant La Repubblica, formuleerde deze week een eerste antwoord. ‘We leven in een wereld waar het verschil tussen waar en onwaar steeds minder relevant wordt, net als het verschil tussen goed en kwaad, eerlijk en oneerlijk, rechts en links en kennis en onwetendheid’, aldus de krant.

‘Maar hoewel we een populistische regering hebben die belooft ook het verschil tussen de machtshebbers en het volk af te schaffen, zien we in werkelijkheid dat dit verschil alleen maar toeneemt. Er is een groeiend gat tussen zij die de macht hebben, en die macht ook gebruiken, en zij die daar applaudisserend omheen staan en enkel vragen om een selfie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.