OpinieLezersbrieven

Verantwoordelijkheid en vrijheid moeten samengaan

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 22 augustus.

Wake op de Dam voor coronaslachtoffers. De burgerorganisatie Containment Nu! hebben onder de noemer 'Steek een kaarsje aan, niet een ander' 10.000 kaarsen aangestoken en houden de aanwezigen 2 minuten stilte.Beeld Joris Van Gennip

Brief van de dag

Mijn zoon van 30 is net weer ontslagen uit het ziekenhuis. Voor de zevende keer dit jaar. Zijn immuunsysteem werkt niet goed als gevolg van een niertransplantatie en ander ‘onderliggend lijden’. Elke keer krijgt een andere bacterie de kans om hem ziek te maken. De vicieuze cirkel wordt maar niet doorbroken.

Nierpatiënten hebben grotere kans om te overlijden aan corona. Ik ben al een half jaar bezig – als een omgekeerde magneet – om anderhalve meter afstand van ­andere mensen te houden. Ik zorg namelijk voor hem, bezorg boodschappen, breng hem naar de Spoedeisende hulp als het weer mis is. Het idee dat ik ziek word en hem besmet, maakt me panisch.

Als ik naar het ziekenhuis fiets, zie ik groepen mensen bewegen alsof corona niet bestaat. Drukte in winkels, terrassen en op straat. Ook hoor ik aanvankelijk voorzichtige mensen zeggen dat de alertheid per glas alcohol verder afneemt. Een autonoom proces, lijkt wel. De thuisfeestjes en de ­uitbraken als gevolg daarvan ­bevestigen dit beeld.

Een beroep op de eigen verantwoordelijkheid is voor velen aan dovemansoren gericht. De doorgeslagen wetgeving en het recht op vrijheid leiden tot een machteloos systeem dat niet adequaat kan optreden, omdat het altijd wel iemands vrijheid beperkt. Het zou toch samen moeten kunnen gaan, verantwoordelijkheid en vrijheid?

Ik weet geen oplossing. Geen formule om iedereen bewust te maken. Ik vraag alleen: respecteer mijn vrijheid ook. Mijn vrijheid op anderhalve meter afstand, mijn vertrouwen dat u niet ziek de straat op gaat. Dat u zich laat testen als u klachten heeft.

Het gaat een keer over en dan kunnen we de draad weer allemaal oppakken. Naar festivals gaan, in stadions onze club toezingen en onze vrijheid vieren. Dat moet toch het wachten waard zijn.

Om elkaar te beschermen, om de economie te beschermen, om mijn zoon en vele anderen in een vergelijkbare situatie te beschermen. Hopelijk kunnen ook zij dan met een gerust hart de deur weer uit en van hun vrijheid ­genieten.

Jeanne DohmenGroningen

Vriendschap

Vriendschap ontwikkelt zich doorgaans op basis van overlap in interesses, de ­ervaring van gemeenschappelijkheid in achtergrond, manier van denken en gedragen. Het gevoel van herkenning dat je krijgt in een gesprek functioneert als een soort gids in het contact en leidt tot verdieping en intimiteit. De meeste mensen zoeken dit en genieten van deze ervaring. De omstandigheden waarin je met elkaar omgaat waren tot voor kort relatief stabiel. Dit is belangrijk voor vriendschap want menselijk gedrag is het product van de persoon enerzijds en de sociale, culturele, fysische, klimato­logische omgeving anderzijds.

De westerse wereld waarin we leven is opgeschud door twee sociale gebeurtennissen die bijna iedereen raken: het gedrag van de president van de Verenigde Staten en het coronavirus. Weinigen ­ontkomen eraan hierin een standpunt te bepalen. Je bent voor of tegen Trump, je neemt de coronamaatregelen serieus of niet.

De schok die ik nu bij veel mensen waarneem, is dat in contact met vrienden als een donderslag bij heldere hemel blijkt dat hun standpunten totaal uit elkaar liggen. Plotseling blijkt je kameraad zich volledig achter Trump op te stellen, ineens hoor je dat het bevriende echtpaar de covid-19 maatregelen niet serieus neemt. In deze tijd kan dit als een splijtzwam in de vriendschapsrelatie functioneren. In de regel wil je dat niet, dus hoe ga je hiermee om? Ga je het gesprek erover aan, dan ontstaat er een discussie die mogelijk veel emoties meebrengt. Of doe je er het zwijgen toe met meer innerlijke afstand in de vriendschapsrelatie als gevolg?

Voor deze keuze staan nu veel mensen. In elke vriendschap zullen hierin verschillen bestaan en sommige relaties verdragen meer dan andere. Inslikken en afstand nemen is de passieve vorm die niet veel brengt, de discussie aangaan vereist een sociale vaardigheid en beheersing die in langer bestaande vriendschappen niet meer nodig was.

Kortom, je staat weer een beetje aan het begin van de relatie, je toont respect voor het standpunt van de ander, je tast af, wisselt uit en zoekt naar het gemeenschappelijke in de heikele verschillen.

Jan Derksen, klinisch psycholoog, Nijmegen

Traantje

Regelmatig wordt de pagina met Familieberichten gevuld met meerdere rouw­advertenties voor een en dezelfde persoon en zijn die advertenties afkomstig van een en dezelfde organisatie. De collega’s, het hoofd van de afdeling, het directieteam, de bovenste baas en de voorzitter van een aanpalende raad laten in aparte advertenties weten hoe ontsteld ze zijn. Niet zelden zijn het overheidsorganisaties. Die worden toch geacht om verstandig met hun geld om te gaan. Bij de vier advertenties van de gemeente Amsterdam in de krant van 20 augustus moest ik daarom weer een extra traantje wegpinken.

Peter de LeeuwLeiden

Fabio Jakobsen

Alle gevolgen van de dramatische valpartij van wielrenner Fabio Jakobsen zijn uitvoerig beschreven, ook in het perspectief van zijn toekomst. Het verbaast mij dat over de mogelijke gevolgen van zijn hersenletsel, een zware hersenschudding, zo luchtig wordt gedaan. Nergens speculaties over de eventuele consequenties voor zijn carrière.

In de neurorevalidatie zijn wij helaas minder optimistisch over de kans op volledig herstel na hersenletsel. Het is goed dat zijn fysiek herstel zo voorspoedig verloopt en enthousiast wordt ­begroet. Wel bestaat het gevaar dat de publieke opinie nu te hoog gaat inzetten op zijn toekomstige kansen als coureur. Van wielrennen heb ik weinig verstand, maar volgens mij moet je om in de top te kunnen meedraaien niet ­alleen over een geweldige conditie en goede benen beschikken, maar ook over intelligentie en goede cognitieve vaardigheden.

Juist die cognitieve vaardigheden kunnen na hersenletsel in combinatie met een langdurige reanimatie langdurig of voorgoed beschadigd zijn. Denk aan vaardigheden als overzicht hebben, informatie verwerken, inschatten van gevaar of ruimtelijk inzicht. Misschien overschat ik de vaardigheden waaraan een toprenner moet voldoen, maar velen onderschatten de gevolgen van hersenletsel. Ik hoop dat Fabio Jakobsen mijn ongelijk gaat bewijzen.

Peter Vrancken, psycholoog, Wijk bij Duurstede

Dashboard

Het coronadashboard geeft een beeld van bedreigingen en doden. Als ik zoek naar hoeveel levens er tot nu toe gespaard zijn kan ik dat niet vinden. Waarom niet? Levens sparen, daar is het allemaal om te doen, toch?

Klaas BisschopHoorn

Katholieken

Briefschrijver Janet Ranke ziet de voorgenomen stopzetting van de subsidie voor het schuilkerkmuseum Ons’ Lieve Heer op Solder als een onhebbelijkheid jegens katholieken. Katholieken zijn eeuwenlang gediscrimineerd en gepest; voor hen bestond een tijd lang nauwelijks vrijheid van godsdienst.

Ik deel de conclusie van Ranke dat de subsidie voor dit bijzondere museum moet worden voortgezet, maar ik ben het niet eens met haar argumentatie. Zij trekt een lijn van het verleden naar het heden. De discriminatie van toen is een onhebbelijkheid van nu jegens katholieken. Daarmee versterkt zij tegenstellingen in het heden die nergens voor nodig zijn. Katholieken in het verleden hebben eveneens andersdenkenden ernstig gediscrimineerd en zwaar ­vervolgd. Dat rekenen we katholieken in het heden toch ook niet aan?

Waardevolle gedenktekens uit het verleden verdienen een plaats in onze samenleving, niet om katholieken te plezieren, maar vanuit algemeen menselijke overwegingen. Voor iedereen is vrijheid van godsdienst van groot belang.

Annelies de VriesWageningen

Klimaat

Het stemt mij hoopvol dat de Volkskrant en andere media de aandacht vestigen op de heersende droogte in Nederland en op de rol die klimaatverandering daarin speelt. Desondanks heb ik nog iets te drammen: de eindconclusie van vrijwel alle stukken over dit onderwerp lijkt te zijn dat we moeten leren leven met droogte en ons watermanagement erop moeten aanpassen.

Uiteraard is het van belang dat we op de korte en middellange termijn (nog meer) droogteschade voorkomen met aanpassingsmaatregelen, maar de echte boodschap zou moeten zijn dat we niet met droogte moeten wíllen leren leven. We (de mensheid) hebben dit zelf veroorzaakt en we kunnen het ook oplossen, met beter en radicaler klimaatbeleid en internationale inspanningen. Het blijft nodig om dat te benadrukken. Voorkomen gaat niet meer, maar genezen kan nog dus laten we ons niet verliezen in symptoombestrijding ten koste van echte oplossingen.

Iris de Vries, klimaatwetenschapper, Zürich (Zwitserland)

Hartstocht

Als oorlogsgeweld en ander geweld, ­klimaatverandering en andere ­vermijdbare rampen met een veelvoud aan (jonge) slachtoffers, met evenveel ­hartstocht zouden worden bestreden als onvermijdelijke virussen, dan zou de mensheid er een stuk beter voor staan.

Bart ZijderveldHilversum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden