Column Hayat

Van zo’n vader kun je nooit afscheid nemen zonder dat je je hart voelt breken

Haar schoonvader zag Hayat allang niet meer als die Marokkaanse. Zelf was ze nog niet zo ver. En nu is hij dood.

Beeld Eva Roefs

Afgelopen zondag kochten we een bakfiets. Ons zoontje klauterde er direct in terwijl zijn zusje ‘mooi fies’ kirde, we moesten maar snel een ritje met dat ding maken. Op maandag gingen we aan het werk, op dinsdag kreeg opa een slechte bloeduitslag, woensdag staakte hij de behandeling, donderdag kwam de stoet dierbaren op gang om afscheid te nemen, vrijdag besloot opa dat hij euthanasie wilde, zaterdag komt de Scen-arts om zijn wens te beoordelen en terwijl ik op dat moment de auto probeer te starten, realiseer ik me dat ik het niet op tijd ga redden. Wat ik ook probeer met het contactslot en de koppeling, er zit geen leven meer in. Terwijl mijn dochtertje in haar autostoel verbaasd naar me kijkt, vloek, jank en gil ik die hele rotauto de vernieling in. Als mijn hoofd het weer doet, bedenk ik dat we tegenwoordig ook een bakfiets hebben. Het voelt als een eeuwigheid geleden dat we dat ding hebben gekocht, maar ik heb nog helemaal geen tijd gehad om te wennen aan een leven met bakfiets. Laat staan aan een leven zonder opa.

Soms gaat het leven veel te snel. Terwijl ik het gevoel heb dat alles in mij tot stilstand is gekomen, raast het buiten maar door. Er moeten cliënten worden teruggebeld, een pleidooi moet worden voorgedragen, de post blijft binnenstromen en ondertussen denken de kinderen nooit eens: ‘Doe geen moeite, vandaag slaan we het eten, bad en vermaak wel over’. Waarom heeft dat grut geen sluimerstand? Als ik een bijzondere gave zou mogen uitkiezen, zou dat het vermogen zijn om het leven soms op pauze te kunnen zetten, zodat ik languit op de grond kan gaan liggen en pas overeind hoef te komen als ik denk: oké, het gaat wel weer.

Mijn schoonvader heeft afscheid genomen van het geraas. Hij is kalm, heeft vrede met de situatie en is niet bang voor de dood. Mijn man zit aan zijn bed en probeert afscheid te nemen van de vader die de lekkerste flensjes ter wereld bakte en de sterkste papa was die hij zich als kind kon voorstellen. In zijn eigen jeugd was mijn schoonvader verstoken geweest van ouderliefde en veiligheid, gehavend probeerde hij zelf een beter leven op te bouwen. Voor zijn eigen kinderen was hij erop gebrand geweest een veilig huis te bieden, waar ze wisten dat er van ze werd gehouden. Van zo’n vader kun je nooit afscheid nemen zonder dat je je hart voelt breken.

Als ik aan zijn bed zit, weet ik geen zinnig woord uit te brengen. Hoe zeg je een dierbare definitief vaarwel? Ik houd zijn hand maar vast en hoop dat hij mijn liefde voelt. Zelf begint hij te huilen als hij zegt hoe trots hij op me is. Dat raakt me. Mijn schoonvader had het vroeger bepaald niet op Marokkanen, integendeel. Hij moest even slikken toen er ineens een zijn gezin kwam binnenwandelen. Geconfronteerd met de beslissing van zijn zoon zette mijn schoonvader zijn vooroordelen opzij en heette mij van harte welkom. Hij begon zich te interesseren in de Marokkaanse cultuur en we hadden leuke gesprekken over het land van mijn ouders. Toch bleef ik altijd denken dat ik een teleurstelling voor hem moest zijn. Dat hij het veel leuker had gevonden als zijn zoon een blonde dame had gekozen met wier rijke vader hij op de golfclub een balletje had kunnen slaan. In plaats daarvan zat-ie met een dame aan tafel die zijn befaamde erwtensoep weigerde omdat er varkensvlees in zat.

Ik vraag mijn schoonvader waarom hij eigenlijk trots op me is. Hij antwoordt: ‘Gewoon omdat je bent wie je bent.’ Daar ben ik stil van. Hij is niet trots op me omdat ik me zo goed heb aangepast. Of omdat ik mijn rug recht heb gehouden en ook Marokkaans ben gebleven. Niet omdat ik eindeloos behoedzaam blijf balanceren tussen twee culturen. Hij is gewoon trots op me om wie ik ben. Zonder het te weten gaf hij me daarmee zomaar het grootste compliment. Terwijl ik mezelf nog zag als de verdwaalde Marokkaan in een Nederlandse familie, zag hij me allang gewoon als mezelf.

Rust zacht lieve schat, ik zal je kleinkinderen veel verhalen over je vertellen. Zodat ze altijd zullen weten wie hun opa was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden