Van uitstel naar afstel

Het kan niet anders of milieuminister Cramer moet zich weleens hebben afgevraagd hoe haar CDA-collega van Verkeer het toch steeds weer voor elkaar krijgt. Eerst weet hij te bereiken dat de nog maar net ingevoerde vliegtax weer wordt afgeschaft, dan loodst hij de Spoedwet wegverbreding, waarvoor hij in het kader van de crisisbestrijding extra geld krijgt, door de Kamer, en ten slotte kondigt hij aan dat de invoering van de kilometerheffing opnieuw wordt uitgesteld.

de Volkskrant

Waar minister Cramer grote moeite heeft de milieudoelen uit het regeerakkoord te halen, kan de transportsector zich geen betere belangenbehartiger wensen. En waar de PvdA-bewindsvrouwe de kritiek op haar beleid amper weet te pareren, lijkt de ambitieuze CDA-minister ongevoelig voor alle verwijten over verlies aan geloofwaardigheid.

Dat de linkse oppositie deze week opnieuw op zijn achterste benen stond, deerde Eurlings dan ook weinig. Zelfverzekerd als altijd wist hij bovendien ook aan de jongste tegenslag in dit hoofdpijndossier een positieve wending te geven. Door vast te stellen dat invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens per 2011 – personenauto’s zouden daarna volgen – niet gaat lukken, geeft hij immers invulling aan zijn belofte ‘zorgvuldigheid boven snelheid’ te stellen. En door de kilometerheffing nog dit jaar in een wet vast te leggen, zou wel degelijk invulling worden gegeven aan de in het regeerakkoord afgesproken ‘onomkeerbare stappen’.

Van zijn eigen partij heeft Eurlings vooralsnog niets te vrezen, maar ook coalitiegenoten PvdA en ChristenUnie, die niet minder dan de oppositie werden overvallen door het nieuwe uitstel van de kilometerheffing, legden zich gisteravond uiteindelijk morrend bij de voldongen feiten neer.

Het is van belang in dit dossier een onderscheid te maken tussen de technische en politieke aspecten van de kilometerheffing. Doel is door het autogebruik te ontmoedigen zowel de files te bestrijden als het milieu te sparen. Dat het gekozen systeem ingewikkeld is – er wordt niet alleen betaald per kilometer, maar ook afhankelijk van tijd, plaats en milieukenmerken van de auto – laat zich raden. Maar de technische eisen vloeien voort uit een politieke keuze. Het systeem mag daarbij niet te veel kosten en, nog belangrijker, de automobilist mag per saldo niet duurder uit zijn. Daarvoor is ook een wijziging van het belastingstelsel nodig, waarbij niet langer het bezit, maar alleen nog het gebruik van de auto wordt belast.

De autokosten liggen in Den Haag nauwelijks minder gevoelig dan de aftrek van de hypotheekrente. Niet de techniek, maar electorale overwegingen zijn dan ook de voornaamste reden dat het de afgelopen decennia nog geen enkele minister van Verkeer is gelukt de invoering van een vorm van rekeningrijden dichterbij te brengen. Dat het technisch heel goed mogelijk is, bewijzen bestaande – eenvoudiger – systemen elders in Europa en daarbuiten.

Het roept niet voor het eerst de vraag op of er überhaupt voldoende politieke wil is om welk systeem dan ook in te voeren. Uitstel tot na 2011 betekent dat de daadwerkelijke invoering over de verkiezingen wordt heen getild. En van uitstel zou dan zomaar afstel kunnen komen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden