columnfrank heinen

Van het filmpje van VVD-Kamerlid Silvio Erkens kreeg ik er al echt zin in, in de klimaatramp

null Beeld
Frank Heinen

Toen hoogleraar Nederlandse letterkunde Geert Buelens niet zo lang geleden werd gevraagd welk boek volgens hem over honderd jaar nog gelezen zou worden, antwoordde hij: ‘Ik vrees Zwemmen voor gevorderden.’

Deze week verscheen Buelens’ nieuwe boek Wat we toen al wisten, ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum van het Club van Rome-rapport Grenzen aan de groei van 1972. Over datzelfde onderwerp volgt binnenkort ook nog We waren gewaarschuwd van Jaap Tielbeke.

In een interview met NRC legde Buelens uit dat het rapport onder andere waardevol was door de wijze waarop het systemische karakter van wat toen nog ‘milieuvervuiling’ heette, werd uitgelegd. Dat productie en vervuiling op elkaar inwerkten, dat binnen een globaal probleem alle kleine problemen in elkaar haakten, en dat dus het hele systeem herziening behoefde. Die kennis is nu een halve eeuw oud. Mooie gelegenheid, moet VVD-Kamerlid Silvio Erkens hebben gedacht, om een reclamefilmpje over m’n eigen klimaatbeleid online te zetten. Dus dat gebeurde maandag.

In het filmpje zie je Erkens – Woordvoerder Energie en Klimaat van de partij die voor je gevoel al sinds de florijn de grootste van Nederland is – ergonomisch verantwoord staan werken in een met strategisch opgestelde kamerplanten opgefleurde werkkamer. Vervolgens krijgt hij concrete vragen voorgelegd door een stem aan de andere kant van de camera. Zijn antwoorden nemen een paar minuten in beslag. Terwijl hij spreekt, zie je hem zijn jas aantrekken, langs gevels met gesloten rolluiken wandelen en een beker meeneemkoffie kopen.

Kennelijk is het belangrijk dat er enige beweging te zien valt, want in wat Erkens vertelt, echoot vooral stilstand. Het is een ‘eer’ om ‘zijn tanden in klimaatverandering te zetten’ en ‘verantwoordelijkheid nemen was van groot belang’ en het thema is helemaal niet ‘te links’. Verder blijft vooral de sneer naar ‘de linkse manier’ van het klimaatprobleem oplossen (‘Met je geitenwollen sokken in een koud huis zitten’) hangen. Kan ook komen doordat Erkens zelf precies nul concrete plannen of maatregelen noemt.

Nee, hij benadrukt het nog maar eens: er hoeven géén fabrieken dicht, en niemand hoeft de auto te laten staan. En al zijn plannen (die hij dus niet noemt), die kunnen ook economisch nog wel eens heel gunstig uitpakken. Wat een boel goed nieuws! Niemand levert iets in, en er valt nog aan te verdienen óók.

Ik kreeg er al echt zin in, in de klimaatramp.

Even dacht ik aan Daphne Deckers, die ooit reclame maakte voor lolly’s die vol zouden zitten met fruit, maar die toch gewoon vol met suiker zaten.

We hebben positieve verhalen nodig, stelt Buelens. Positieve verhalen zijn krachtig, ze bieden hoop en richten je blik op alternatieven waar je misschien nooit aan had durven denken. Verhalen zoals dat over de versnelde transitie naar zonne- en windenergie, dat afgelopen week in De Groene Amsterdammer stond. Of gegoten in de vorm van klimaatpersconferenties, waarin de minister-president tweewekelijks vertelt dat Schiphol in verband met de uitstoot toch nog wat langer dicht moet, dat we ons aan de klimaatmaatregelen moeten houden en dat we minstens anderhalve meter afstand in acht moeten nemen ten opzichte van goedkoop vlees.

Naar verhalen zoals die van Silvio Erkens, verhalen die ons vertellen dat we rustig kunnen blijven doen waar we zin in hebben, uitgesproken op die niets-is-onvermijdelijk-voor-wie-maar-de-handen-uit-de-mouwen-steekt-toon, en doordesemd van een can do-mentaliteit die al bij het begin van een kans op beperkingen omslaat in vileine onzin, hebben we al veel te lang geluisterd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden