Columnmax pam

Van het containerschip in het Suezkanaal naar 1956, het jaar van de Suezoorlog en de uitvinding van de container

null Beeld

Het enorme containerschip, bijna een halve kilometer lang, dat vast kwam te zitten in het Suezkanaal, bracht mijn herinneringen terug naar het jaar 1956. Ik zat op wat toen nog ‘de lagere school’ heette, een naam die later in het geweld van de onderwijsvernieuwingen werd afgedankt. We lagen in bed toen de telefoon ging, een klassiek rinkelend geluid dat uit de gang kwam waar het toestel was opgehangen. Ik hoorde hoe mijn vader zich uit de ouderlijke slaapkamer losmaakte en naar de telefoon rende. Een opgewonden gesprek volgde. Daarna hoorde ik hoe hij zich aankleedde en hoe hij beneden de buitendeur dichtsloeg. Mijn vader was als journalist in vliegende haast naar de redactie vertrokken, waar de telexen aan het ratelen waren. (Voor jongere lezers: een telex is een soort schrijfmachine, die zowel teksten verstuurde als ontving.) De volgende dag kwam mijn vader pas weer thuis tegen etenstijd. Hij plofte in zijn stoel en zei lange tijd niets.

De Suezoorlog was begonnen. De Egyptische kolonel Nasser had het kanaal genationaliseerd en nu waren de Engelsen en de Fransen, samen met de Israëliërs – onder leiding van de heldhaftige generaal Moshe Dayan! – aan een opmars begonnen. In de dagen en weken daarna werden in het bioscoopjournaal de eerste beelden vertoond van scheepswrakken, die het Suezkanaal onbevaarbaar maakten.

Slechts een paar dagen zat de Ever Given klem voordat het door onze jongens van Boskalis werd losgetrokken, maar nu reeds wordt gesproken van onherstelbare schade aan de wereldeconomie. Mijn collega Bert Wagendorp vroeg zich al af of de dildo’s, die vastzaten in het Suezkanaal en die op verscheping naar Nederland lagen te wachten, niet beter in Veendam of Stadskanaal gefabriceerd kunnen worden. Maar wat dacht u van de zonnepanelen? Vervaardigd met goedkope arbeidskrachten en daarna met machtige dieselmotoren helemaal vanuit het Verre Oosten aangevoerd om in Beetsterzwaag of Spijkenisse het milieu te redden. Zaten ook vast. Bedroefde ondernemers kijken ontheemd over de lege weilanden, waar die panelen hadden moeten staan.

In 1956 waren de politieke verhoudingen nog min of meer overzichtelijk: de Suezcrisis maakte een einde aan Engeland en Frankrijk als wereldmachten, al hadden zij dat zelf nog niet in de gaten. De Engelsen hebben dat trouwens nog steeds niet. Alleen al daarom moet 1956 als een van de belangrijkste jaren worden beschouwd uit de geschiedenis van de 20ste eeuw. Nog geen week na het uitbreken van de Suezoorlog kreeg mijn vader ’s nachts weer een telefoontje. Sovjettanks reden Boedapest binnen om de Hongaarse Opstand de kop in te drukken. Opnieuw hoorde ik de buitendeur met een harde klap dichtslaan. Als het Westen in Egypte de verhoudingen mag herstellen, dan mogen wij dat ook in Hongarije, moet Chroesjtsjov gedacht hebben. Zo handelden de machtsblokken destijds en misschien is er sindsdien niet eens zo veel veranderd.

Tot op de dag van vandaag zitten wij vastgeklonken aan 1956. De Schots-Amerikaanse ondernemer Malcolm McLean bedacht in dat jaar de container, die het laden en lossen van transportgoederen voorgoed veranderde. Containerschepen lijken meer op gigantische badkuipen dan op schepen, zoals sommige honden meer op worstenbroodjes lijken dan op honden. Zonder McLean was zo’n vormeloze reus als de Ever Given nooit in het Suezkanaal vastgelopen.

1956.

It was a very good year for small town girls’, om met Frank Sinatra te spreken, al was ik daar toen nog veel te klein voor. Grace Kelly trouwde met prins Reinier van Monaco, terwijl Der Spiegel onthulde dat koningin Juliana een speciale band had met Greet Hofmans. De Nederlandse Jetty Pearl zong het allereerste liedje op het allereerste Eurovisiesongfestival. De vogels van Holland, heette het en de tekst was geschreven door Annie M.G. Schmidt. Ik moet het hebben gezien, maar ik herinner er mij werkelijk niets van. Misschien is dat de onbewuste reden geweest dat ik sindsdien het Songfestival nooit langer dan een halve minuut heb kunnen aanzien. Terwijl, en dat zeg ik er maar even bij, ik Jetty Pearl en Annie M.G. Schmidt allebei bijzondere vrouwen vond en vind.

‘Beelden uit de herinnering zijn even nutteloos als foto’s van eten voor iemand die honger heeft’, is een uitspraak van Rudy Kousbroek. Daar had hij natuurlijk gelijk in, want herinneringen lossen niets op. Ze kunnen misschien iets verklaren dat in het heden plaatsvindt, maar vermoedelijk zelfs dat niet. In 1956 werd Houellebecq geboren, won Rogier Walkowiak de Tour de France en zong Bill Haley See You Later Alligator. In het Suezkanaal bracht Nasser zelf veertig schepen tot zinken en trok mijn vader de deur hard achter zich dicht. Het is niet onopgemerkt aan mij voorbijgegaan, maar wat had ik er nu echt mee te maken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden