Opinie

Van der Staaij is een valse profeet van de democratie

Daan Sanders
Kees van der Staaij Beeld anp
Kees van der StaaijBeeld anp

Kees van der Staaij, fractieleider van de SGP, houdt in de Volkskrant van vrijdag 22 september (O&D) een lofzang op de Tweede Kamer met, op dit ogenblik, dertien partijen. Hij verzet zich tegen het idee om ons kiesstelsel te veranderen door middel van het invoeren van een kiesdrempel. Hij ontwikkelt een redenering, die hij zelfs bewijsvoering noemt. Hij geeft aan dat bij besluitvorming in het parlement in de afgelopen jaren steeds weer de kleine partijen nodig waren om tot meerderheden te komen.

Hij juicht: dankzij ons, kleine partijen, zijn er besluiten genomen die anders niet tot stand waren gekomen. Hoezo is dat een bewijs dat kleine partijen nodig zijn in ons parlementair stelsel? Hij geeft slechts aan hoe binnen het huidige stelsel de besluitvorming tot stand komt. Een schitterende diamant noemt hij de Kamer met dertien fracties. Maar wat als we nu eens een waardeoordeel zouden koppelen aan dit briljante sieraad?

Democratie is voor mij een fantastisch middel om vraagstukken van schaarste en voorkeur op te lossen. Ik denk dat een samenleving gebaat is bij dit systeem, dat vraagstukken van vandaag en morgen kan oplossen zodat grote groepen mensen, meerderheden, zich kunnen herkennen in die oplossingen. Dus niet zozeer de wijze van organiseren maar de inhoud van de oplossingen zou centraal moeten staan, evenals de mate van ondersteuning in de samenleving.

Daar heeft Kees van der Staaij het niet over. Hij spreekt niet over de onevenredige invloed op de politiek die een kleine partij krijgt, als deze nodig is voor een meerderheid in het parlement. Hij heeft het niet over de gevolgen voor meerderheden die onder het absolutisme van Van der Staaij over ethische vraagstukken als euthanasie, abortus en gentechnologie, gedwongen worden zijn keuzen te volgen.

Een kiesdrempel invoeren is niet alleen een middel om de parlementaire besluitvorming efficiënter te maken. Dat is een klein voordeel. Het invoeren van een kiesdrempel is een grote democratische briljant, die de macht van minderheden verkleint tot de omvang waar ze electoraal recht op hebben. Dat is echt democratisch.

Van der Staaij's betoog is één groot pleidooi voor het behouden van macht die door ons kiessysteem ten onrechte terechtkomt bij partijen die anderen daarmee hun wil kunnen opleggen. Van der Staaij zou in zijn handboek, de Bijbel, de verhalen over valse profeten nog eens moeten opzoeken.

Daan Sanders is Oud-Wethouder Van Zaanstad

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden