ColumnSylvia Witteman

Van de muziektolk voor doven is het maar een kleine stap naar de beeldende-kunsttolk voor blinden

In de krant stond een stuk over muziektolken voor doven, ‘een betrekkelijk nieuw specialisme dat aan populariteit wint in Nederland’. Die tolken doen mooi werk: zo kunnen doven en slechthorenden eindelijk ook eens meegenieten van Waylon, Maan of Duncan ‘loving you is a losing game’ Laurence.

Hoe gaat zoiets? ‘De tolken proberen de stem van de muzikanten uit te beelden met hun lijf. Zangeres Maan klinkt zacht dus zij krijgt een subtiel heupwiegje, zanger Waylon is stoer, daarbij leunt de tolk een beetje voorover.’ Je moet er maar opkomen.

Het is zwaar werk: ‘Terwijl De Raaff (de tolk) met fanatiek zwiepende handen de drums vertolkt, kronkelt haar bovenlichaam op de uithalen van de saxofoon, en haar gezichtsspieren knijpt ze samen om de intensiteit aan te geven.’ Heftig. En dat is dan nog maar een concert van Danny Vera, een tam singer-songwritertje wiens kindvriendelijke deuntjes zijn te horen in een reclamespot voor frisdrank, met in de hoofdrol: een tuinkabouter.

Je vraagt je af hoe zo’n doventolk omgaat met de wat steviger muziekgenres, en dan vooral scabreuze songteksten, die immers tijdens al dat zwaaien en kronkelen óók nog vertaald moeten worden. Van Khia bijvoorbeeld: ‘Lick my neck, my back, my pussy and my crack.’ Of Nine Inch Nails met hun ‘I want to fuck you like an animal’. Of YG’s My Nigga, waarin ongeveer honderd keer ‘My nigga, my nigga, my motherfucking nigga’ te horen valt. Dan kom je er niet met een beetje leunen of heupwiegen, vrees ik. Al zijn die tolken niet voor een kleintje vervaard: Hanneke de Raaff bijvoorbeeld ‘beeldt drugs uit door een denkbeeldige naald in haar arm te steken’ (gelukkig geen échte!) dus dan moet er voor al die nigga’s en pussy’s ook een oplossing te vinden zijn.

En dan is het nog maar een kleine stap naar beeldende-kunsttolken voor blinden. ‘Hier, beste blinde, staan wij voor een portret van een vrouw met een mysterieuze glimlach. Het is van Leonardo da Vinci en het leuke is dat ze je aan lijkt te kijken, waar je ook staat. Echt gaaf. U zou het eens moeten zien... o nee, laat maar. En hier, dit is van Damien Hirst. Het heet For the Love of God en wat we dus zien, nou ja, ík dan, is een schedel, helemaal overdekt met diamanten. Een klassiek vanitasmotief... bederf overwonnen door schoonheid... meneer? Menéér, wat doet u nu? U loopt de verkeerde kant op! Daar is de kantine, daar wilt u toch niet... wél? Weet u het zeker? Oké, dan loop ik met u mee. Prima. Dan ga ik u daar eens uitgebreid de koffie uitleggen. En de saucijzenbroodjes.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden