OpinieCommentaar

Valse bekentenissen ondermijnen het vertrouwen in politie en rechtspraak

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Het scenario lijkt uit een Britse tv-detective te komen: in een kale, met tl-buizen verlichte ruimte buigt de rechercheur zich over de verdachte en schreeuwt dat hij er bij is. De detective liegt, intimideert en manipuleert, net zo lang tot de verdachte ‘breekt’. Eigenlijk mag het niet, maar ach, de verdachte heeft het vast gedaan, al is het bewijs moeilijk rond te krijgen.

Het onderzoek in de ‘Arnhemse villamoord’ komt echter niet uit een dramaserie, maar uit de echte wereld waarin elke verdachte recht heeft op een eerlijk proces, te beginnen met een zorgvuldig en integer uitgevoerd verhoor. Daarvan was in deze zaak geen sprake, oordeelde de Adviescommissie Afgesloten Zaken (Acas) in een advies aan de Hoge Raad. Mogelijk is hier sprake van de grootste gerechtelijke dwaling uit de Nederlandse geschiedenis en zijn negen mensen ten onrechte veroordeeld.

Bij schokkende zaken als de Arnhemse villamoord staat de politie onder grote druk de schuldige(n) te vinden. Het is logisch en aanvaardbaar dat verdachten in een verhoor stevig onder druk worden gezet. Een verhoor is geen prettig gesprek waarbij de verdachte beleefd wordt uitgenodigd zijn visie op de zaak te geven. Dat mag er echter niet toe leiden dat ondervraagden valse bekentenissen afleggen, omdat de psychische druk te groot is. Valse bekentenissen ondermijnen het vertrouwen in politie en rechtspraak en verwoesten het leven van mensen die ten onrechte worden veroordeeld.

Sinds 2016 mogen advocaten bij het verhoor aanwezig zijn. De advocaat Stijn Franken, lid van de Acas, stelt voor om verhoren standaard op te nemen en aan advocaten en deskundigen beschikbaar te stellen. Dat is een goede suggestie ter bestrijding van excessen in de verhoorkamer.

Het belangrijkste is echter de bewustwording bij de politie zelf. Een van de rechercheurs in de Arnhemse zaak doceert nu verhoortechnieken aan de Politieacademie. Dat doet vermoeden dat het denken over de grens tussen een hard en een ontoelaatbaar verhoor binnen de politie verbeterd kan worden. Hoe moeilijk dat in de praktijk ook moge zijn, rechercheurs moeten beseffen dat zij in de eerste plaats de waarheid moeten achterhalen en pas in de tweede plaats worden geacht een verdachte voor de rechter te brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden