Valkenburg was een slechte zaak voor een al te forse aanpak

De Valkenburgse zedenzaak kenmerkt zich van begin tot einde door een onbevredigende rechtsgang.

Philippe Remarque
Hotel Botterweck in Valkenburg, waar de zedenzaak zich afspeelde. Beeld anp
Hotel Botterweck in Valkenburg, waar de zedenzaak zich afspeelde.Beeld anp

'Met deze zaak willen we een vuist maken', zei een officier van Justitie aan het begin van de Valkenburgse zedenzaak. Dat lijkt te mislukken nu de rechter met overwegend lichte straffen rechtstreeks ingaat tegen de forse aanpak van het Openbaar Ministerie. Dat tekent beroep aan. De voorbeeldzaak loopt uit op controverse. Zowel de aanklager als de rechter spelen daarbij een dubieuze rol.

Het Openbaar Ministerie trad agressief op. De tientallen klanten van een 16-jarig slachtoffer van een loverboy moesten een flinke douw krijgen om anderen af te schrikken. Justitie heeft haar interne richtlijn in samenspraak met de Rapporteur Mensenhandel verscherpt, omdat prostitutie van minderjarigen toeneemt en moeilijk te bestrijden is.

Het is goed dat justitie meer doet tegen dit kwaad. Maar Valkenburg was een slechte zaak voor een al te forse aanpak. De hoerenlopers dragen schuld, de wet zegt immers dat de klant zich moet vergewissen van de leeftijd van de prostituee. Maar eenduidig is het niet: ze waren misleid door een advertentie op een legale site waar het meisje werd voorgesteld als meerderjarig.

Ruim voordat deze afweging kon worden gemaakt in de rechtszaal was het OM al straf aan het uitdelen: om de klanten van het meisje te dwingen zich te melden dreigde justitie bij alle mannen op de lijst thuis te komen. Een woordvoerster zei dat hun echtgenotes wel raar zouden opkijken. Twee verdachten pleegden zelfmoord.

Justitie heeft hiermee de rechten van verdachten geschaad. Je bent niet schuldig tot je veroordeeld bent. De politie mag niet voordien alvast straffen middels onnodige 'naming and shaming'. Dat kan de bedoeling niet zijn van enige verscherpte richtlijn.

Zo bezien is het goed dat de rechter milder oordeelt over de hoerenlopers. Maar hij legde in veel gevallen een dag gevangenis en een taakstraf op, en dat is ook kwestieus. Na ingrijpen van regering en parlement stelt het wetboek expliciet dat zedenmisdrijven niet alleen met een taakstraf mogen worden bestraft. Rechters omzeilen dat vaker met deze truc. Ze negeren daarmee een democratisch besloten aanscherping van de wet. 'Onbevredigend', noemt de rechtbank het trucje zelf in het Valkenburgse vonnis. Een passend woord voor deze hele rechtsgang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden