Column Arnon Grunberg

Uiteindelijk werd ik dan toch nog Amerikaan, met enige vertraging

De laatste keer dat ik de advocaat had gezien was tijdens een dineetje dat ik had georganiseerd toen ik mijn greencard kreeg. Ik wilde de mensen bedanken die me hadden geholpen bij het verkrijgen van een permanente verblijfsvergunning in Amerika, onder meer door brieven te schrijven waarin ze getuigden van mijn talenten; de Amerikaanse overheid is soms gevoelig voor getuigenissen en talenten. Het moet 2011 zijn geweest, ik kan me vooral herinneren dat ik een gesprek voerde over mormonen. De opvatting dat Utah het heilige land is, fascineert me.

Nu was ik op het kantoor van de advocaat om de papieren te ondertekenen die van mij een Amerikaans staatsburger moesten maken. Een Amerikaanse vriend schreef: ‘Als ik jou was zou ik rechtsomkeert maken.’

Ik woonde al zo lang in New York, er was geen weg terug, het paspoort was slechts bevestiging van de realiteit. Bertolt Brecht noteerde dat het paspoort het edelste deel van de mens is. Dat is waar, zonder paspoort houd je feitelijk op mens te zijn.

Mijn moeder voer in 1939 op de St. Louis langs Amerika op weg naar Cuba. Cuba sloot de grenzen, Amerika sloot de grenzen, Canada sloot de grenzen, waarvoor Canada onlangs zijn excuses heeft aangeboden. Ik had Cubaan, Amerikaan of Canadees kunnen zijn en uiteraard Duitser, als het allemaal anders was gelopen.

Uiteindelijk werd ik dan toch nog Amerikaan, met enige vertraging.

Op het kantoor beantwoordde ik de vragen. Communist was ik nooit geweest, nazi evenmin, ik had nooit het beroep van mensenhandelaar uitgeoefend, ik beschouwde mezelf ook niet als een dronkelap.

De advocaat zei dat hij me zou voorbereiden op het interview en ooit kwam dan het trouw zweren aan de vlag.

Mijn ziel is versnipperd; trouw aan zo veel landen, zo veel mensen. Eigenlijk kan ik zo’n versnipperde ziel iedereen van harte aanbevelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden