Commentaar terugtrekken Amerikaanse troepen

Uiteindelijk kan niemand een Amerikaanse president stoppen die eigenhandig de Pax Americana wil slopen

Amerikaanse soldaten in Manbij, Syrië. Beeld AP

Het was niet alleen de inhoud van president Trumps onverwachte besluit tot volledige Amerikaanse terugtrekking uit Syrië die verbijstering wekte, maar ook de wijze waarop: kort na een telefoontje met president Erdogan en na overleg met een clubje adviseurs.

Heel vroeger, toen sprake was van een ‘Pax Americana’ met zijn mondiale stelsel van militaire allianties, zouden ‘de bondgenoten’ zich geschokt hebben getoond als zij vooraf niet waren ‘geconsulteerd’ of ten minste ingelicht. Maar in tijden van Trump valt niemand meer van zijn stoel als zo’n besluit wordt genomen in afwezigheid van de hoogste militair van het land.

Dom, onverstandig, verraderlijk, kortzichtig is het besluit volgens veel van Trumps eigen adviseurs en medestanders in het Congres, terwijl in autoritaire kringen de juichkreten met moeite worden onderdrukt. Opnieuw een onverwachte zigzag, na de eerdere aankondiging dat de (slechts) tweeduizend militairen permanent in Syrië zouden blijven, om IS in toom te helpen houden, evenals Iran, Rusland en Turkijes Erdogan — die erop aast Amerika’s Koerdische bondgenoten in Syrië van de kaart te vegen.

Maar een democratisch legitiem besluit is het wel — want Trump komt hiermee een verkiezingsbelofte na die aansluit bij de vermoeidheid met ‘verre avonturen’ onder veel kiezers. Kan een Amerikaanse president dit besluiten tegen de wil van het Congres? Jazeker. Het was onder druk van de Sovjetdreiging dat zich na 1945 het ‘imperiale presidentschap’ ontwikkelde, met zijn machtsconcentratie in het Witte Huis inzake buitenlands beleid. Het geeft een president ook veel macht om de zaak weer af te bouwen.

En het lijkt er soms op dat Donald Trump, net zoals Barack Obama voor hem, de Pax Americana bij het oud vuil wil zetten — in beide gevallen tegen de adviezen van experts in, maar gesteund door voldoende kiezers. Deze golfbeweging in Amerika’s buitenlandse verplichtingen is zo oud als de republiek zelf — maar de inzet is in het tijdperk van massavernietigingswapens en terrorisme hoger dan ooit. Om die reden zullen ook Amerika’s oude bondgenoten met een zwaar gemoed toekijken hoe nu de Koerden in Syrië aan de wolven worden uitgeleverd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.