Opinie

Uiteindelijk is Turkije-deal hypocriet

De Keniaanse regering wil het grootste vluchtelingenkamp in Dadaab sluiten en een voorbeeld nemen aan het akkoord dat Europa sloot met Turkije, terwijl die deal hypocriet is, schrijft Michelle de Clercq.

Archieffoto uit 2005. De eerste 57 zogeheten uitgenodigde vluchtelingen uit Afrika arriveren in Nederland. De IND heeft hen geselecteerd in opvangkampen van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in Uganda. Beeld anp

De Turkije-deal was de kers op de taart onder het Nederlandse EU-voorzitterschap. Het heeft definitief een einde gemaakt aan de enorme vluchtelingenstroom en daarmee veel politieke spanningen weten te vermijden. De aangestelde opvangplekken konden leeg blijven en daarmee werd er eindelijk een keer geluisterd naar de ongeïnformeerde PVV-stemmer die altijd wat te klagen heeft. We leefden nog lang en gelukkig. Mocht u geloven in sprookjes dan raad ik u aan om nu te stoppen met lezen want op de lange termijn gaat het akkoord met Turkije precies het omgekeerde bewerkstelligen omdat het hypocriet is.

Vluchtelingen beginnen een steeds belangrijker rol te spelen in de politiek. Wereldwijd worden zij ingezet als politiek drukmiddel, met Calais als meest recente voorbeeld. In Europa is er veel weerstand tegen een gezamenlijke aanpak van het probleem en landen willen vooral hun eigen grenzen afschermen van de mogelijke tsunami die gaat komen nu we te maken hebben met de grootste vluchtelingengolf sinds de Tweede Wereldoorlog.

Oogje dichtknijpen

Een van de oplossingen die altijd genoemd wordt, is opvang in de regio, en westerse landen zijn best bereid om daarvoor wat geld vrij te maken. Toen deze benadering op de lange duur niet productief genoeg bleek, werd de Turkije-deal geïntroduceerd. Die bleek doeltreffend in het aanpakken van de toestroom van vluchtelingen en zelfs op het moment dat er fundamentele mensenrechten geschonden werden en vluchtelingen aan de grens met Turkije werden doodgeschoten, werd er door de andere EU-landen een oogje dichtgeknepen.

Maar in hoeverre heeft deze deal met Turkije echt tot succes geleid en hoe kijken 'die landen uit de regio' eigenlijk naar dit akkoord? Met het huidige conflict in Syrië zou je bijna vergeten dat er ook mensen uit andere landen moeten vluchten voor oorlogsgeweld zoals Somalië, Zuid-Soedan of Ethiopië. Een van de regionale landen die deze vluchtelingen opvangt is Kenia. Het land faciliteert in Dadaab het grootste vluchtelingenkamp ter wereld met maar liefst 275.467 vluchtelingen. Het grootste gedeelte van hen komt uit Somalië en leeft al meer dan 20 jaar in het kamp. Met de verkiezingen in het vooruitzicht in 2017 is dit voor Kenia een belangrijke kwestie. De twee grootste terroristische aanslagen in Gharissa en Westgate mall waren verantwoordelijk voor 327 doden en worden al dan niet terecht herleid naar het vluchtelingenkamp.

Voorbeeld

Kenia besloot daarom een voorbeeld te nemen aan Europa en het akkoord met Turkije. De Keniaanse regering bracht naar buiten Dadaab te sluiten per eind november dit jaar en wees op de internationale verantwoordelijkheid tijdens the World Humanitarian Summit in Istanbul. Het is nog onduidelijk hoe het sluiten precies in zijn werk zal gaan, maar de strategie komt sterk overeen met de Europese, namelijk het probleem simpelweg verplaatsen naar andere landen. Het verschil met Europa is alleen dat Kenia al tientallen jaren met dit probleem letterlijk moet kampen. Dat terwijl er genoeg Kenianen zijn die geen toegang kunnen krijgen tot basisbehoeften zoals water en voedsel. Probeer daar als Europeaan nog maar iets tegenin te brengen. Misschien moeten we leren om zelf te doen wat we anderen voorschrijven bij het toelaten van vluchtelingen. Practice what you preach, noemen ze dat in het Engels.

Michelle de Clercq, stagiaire bij VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in Kenia.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden