Commentaar Peter Giesen

Uit pedagogisch oogpunt is de sluiting van kleine scholen vaak geen verlies

Minister Slob van Onderwijs houdt ten onrechte vast aan de bescherming van kleine scholen.

De allerlaatste schooldag voor CBS de Praom in Zwartemeer. Er wordt nog van alles opgeruimd en ingepakt. Ouders en kinderen kunnen nog wat spulletjes meenemen, maar om vijf voor twaalf wordt in de regen de school gesloten door de oudste en de jongste leerling. Beeld Harry Cock

De school is de ziel van het dorp, zo wordt vaak gezegd. Zolang de school open is, blijven de jonge gezinnen komen. Zonder school is het dorp gedoemd te vergrijzen. Door het afnemend aantal kinderen wordt het echter steeds moeilijker de dorpsschool open te houden.

Dat is natuurlijk jammer voor de dorpen in kwestie, maar uit pedagogisch oogpunt is de sluiting van kleine scholen vaak geen verlies. De opheffingsnorm van 23 leerlingen is uitermate laag, zeker als men bedenkt dat een basisschool acht jaargangen telt. In een reportage in de Volkskrant werd het voorbeeld gegeven van een school in het Friese Reitsum, waar twee jongens zeven jaar lang een jaargang vormden, terwijl ze elkaar helemaal niet mochten. Het is een extreem voorbeeld, maar het geeft wel aan hoe smal de sociale basis van een kleine school is. Van oudsher is de school een belangrijke ontmoetingsplaats. Het kind verlaat het gezin en komt op school een veel grotere variëteit aan karakters tegen. Van die sociale functie komt op een kleine school weinig terecht.

Kleine scholen zijn kwetsbaar, constateerde de Onderwijsraad in een rapport in 2013. In 2011 scoorde 6,5 procent van de kleine scholen zwak, tegenover een landelijk gemiddelde van 4,4 procent. Bovendien zijn kleine scholen duurder: een leerling kost er gemiddeld 11 duizend euro per jaar, tegenover 4 duizend euro op een grotere school.

Ten onrechte houdt minister Slob van Onderwijs vast aan de bescherming van kleine scholen. De Onderwijsraad adviseerde de norm te verhogen tot 100 leerlingen. Dat kan best, zeker omdat tweederde van de kleine scholen in een dorp met meerdere scholen staat. Zulke scholen zouden moeten fuseren. Vaak zijn de confessionele verschillen die ooit aanleiding gaven tot het stichten van verschillende scholen allang achterhaald.

In dorpen waar nog maar één school over is, zou de norm wat lager mogen liggen. Maar ook daar is goed leerlingenvervoer naar een school in de buurt vaak een betere optie dan het krampachtig handhaven van kleine, kwetsbare scholen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden