Column Max Pam

Tussen gedogen en zero tolerance zit een enorm grijs gebied

Beeld de Volkskrant

Volgens het Wiki Woordenboek heeft koffieshop twee betekenissen: 1. ‘Een gelegenheid waar men voornamelijk koffie kan drinken (ha, ha)’ en 2. ‘Een gelegenheid waar men softdrugs kan kopen en gebruiken.’ Dat ha, ha krijg je er gratis bij, zodat er geen misverstand kan bestaan over de ware aard van een koffieshop. Verder wordt vermeld dat koffieshop is opgenomen in de woordenlijst van de Nederlandse Taalunie. Niettemin spelt deze krant het woord als coffeeshop, zoals dat door de coffeeshops zelf wordt gedaan, want veel klandizie komt uit het buitenland.

Coffeeshophoudster Lisa Lankes zei dinsdag in de Volkskrant dat zij al 35 jaar hoopt op legale wiettelers. Ooit opende zij met haar man, een drugsdealer, een coffeeshop in Eindhoven. Haar echtgenoot overleed, maar zij zette de zaak voort. Naar eigen zeggen probeerde zij het criminele circuit op afstand te houden en het zo legaal mogelijk te doen, niettemin werd haar zaak een keer gesloten en belandde zij voor enige tijd in de gevangenis.

Drugs is zo’n onderwerp waarvan ik nooit precies weet wat ik ervan moet denken. Om mevrouw Lankes te bevrijden van een last en om burgemeesters van grote steden te verlossen van drugsbendes zou ik wel bereid zijn in elk geval de softdrugs te legaliseren. Maar ik heb ook een zoon ‘in de kwetsbare leeftijd’. Als ik eraan denk dat hij op zijn kamer zit te blowen, word ik niet vrolijk. Gelukkig heeft het blowen momenteel zijn aandacht niet, maar zit hij op kickboksen om nog juist voor de zomer een sixpack te kweken die de aandacht van meisjes moet opwekken. Blowen en een sixpack gaan niet echt samen, zoveel begrijp ik er ook wel van. Het heeft ook wel iets geks dat je – om de jeugd te beschermen – een pakje sigaretten twintig euro laat kosten, terwijl je aan wiet tamelijk goedkoop kunt komen.

Volgens de Volkskrant is het uitzonderlijk dat een vrouw een coffeeshop bestiert in een wereld die door mannen wordt gedomineerd. Toevallig ken ik nog een vrouw die (samen met haar man) in een andere stad de uitbaatster is van een coffeeshop. Ze verdient er vermoedelijk goed mee, maar haar ondernemerschap lijkt me zwaar. Ze liet me zien hoe zij van minuut tot minuut de zaken volgt op haar mobiele telefoon. Haar scherm is verdeeld in allerlei blokjes, die elk een beeld geven van de observatiecamera’s die in haar coffeeshop staan opgesteld. Is er een lastige klant of dreigt er anderszins onraad, dan kan zij daar onmiddellijk op reageren. Het valt me trouwens toch op hoeveel mensen via hun mobiele telefoon hun thuissituatie kunnen waarnemen. Zo ken ik iemand die via zijn telefoon een computergestuurde grasmaaimachine kan aanzetten en ook nog per satelliet kan volgen of het apparaat wel het juiste parcours aflegt en daarbij zijn werk goed verricht.

Het gedoogakkoord 

Gedogen is het oogluikend toestaan van iets dat eigenlijk verboden is. Nederland is decennialang het gedoogland bij uitstek geweest. Het is allemaal begonnen bij Dries van Agt, die als minister van Justitie pornografie gedoogde, tenminste als het copuleren, het pijpen en het beffen zich maar afspeelde in een bioscoopzaaltje met ten hoogste twintig stoelen. Ook abortus is eerst gedoogd voordat zij werd gelegaliseerd. Tegen de Wallen in Amsterdam wordt al jaren geageerd, maar ondanks alle overlast en vrouwenhandel blijft gedogen de algemene politiek.

Het gedogen van coffeeshops is onder Jan Peter Balkenende gemeengoed geworden, dat wordt nogal eens vergeten. Zo herinner ik me dat Balkenende door het toenmalige tv-programma Netwerk werd uitgenodigd om een coffeeshop te bezoeken. Dat weigerde hij, maar tegelijkertijd werd onder zijn premierschap geen enkele coffeeshop gesloten, maar kwamen er wel tientallen bij. Dat beleid werd voortgezet door Rutte, die met de VVD een minderheidskabinet begon, dat werd gedoogd door de PVV. Dat regeerakkoord heette ‘het gedoogakkoord’. 

Tussen gedogen en zero tolerance zit een enorm grijs gebied. Om snorfietsen en scooters in Amsterdam van het fietspad af te krijgen, moest er uiteraard eerst worden gedoogd. Na negen jaar overleg en toen nog eens drie maanden oogluikend toestaan, kwamen ineens wetshandhavers in actie. En nu het aller-, allervreemdste: het werkte! Beleidsmakers vielen van hun stoel. Verbijstering alom. Het blijkt in Nederland toch nog mogelijk om een maatregel te nemen die wordt nageleefd. Kennelijk is een boete van 90 euro al voldoende om potentiële wetsovertreders in het gareel te krijgen.

Dat is onverwacht en bijzonder leerzaam. Als de overheid echt iets wil doen aan het feit dat ons land al jarenlang behoort tot de wereldtop van drugsproducerende landen, zou je misschien heel voorzichtig een verbod kunnen instellen – en nog gekker: het ook kunnen handhaven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden