Turkse deal vooral Merkels verdienste

null Beeld afp
Beeld afp

Financial Times

De EU had twee kenmerken die onaantastbaar leken. Het eerste is een gebrek aan alternatieven. Hoe kunnen Europeanen anders omgaan met klimaatverandering, een vluchtelingencrisis of een al te assertieve Russische president behalve dan middels de EU? Het tweede is de morele integriteit. Vergeleken met de meeste lidstaten is de EU minder corrupt, principiëler en meer gehouden aan spelregels.

Binnen enkele jaren zijn deze kenmerken vernietigd. De verkeerde aanpak van de eurocrisis maakte het mogelijk een rationeel economisch argument te formuleren om eruit te stappen. En op vrijdag verloor de EU het tweede kenmerk. De deal met Turkije is een hoogtepunt van smerigheid in de moderne Europese politiek. Op de dag dat de EU-leiders de deal sloten liet de Turkse president Erdogan het achterste van zijn tong zien: 'Democratie, vrijheid en de rechtsstaat... voor ons hebben deze woorden absoluut geen waarde meer.'

De Turkse deal zal ook een effect hebben op het referendum-debat in Groot-Brittannië. Zou het kamp dat uit de EU wil niet iets te zeggen hebben over de visumvrije zone voor 75 miljoen Turken? Iedereen die om democratie en mensenrechten geeft, zal deze deal haten. Net als eenieder die Duitse dominantie vreest. De Duitse bondskanselier had dit akkoord nodig om uit de kuil te klimmen die ze zelf gegraven had. Haar unilaterale besluit Duitse grenzen te openen maakte een beheersbare vluchtelingencrisis in een onbeheersbare. Het is niet makkelijk om Britse uittreding op rationele gronden te verdedigen. Maar als de EU haar morele integriteit verliest, moeten we niet verbaasd zijn als mensen zich beginnen af te vragen waar de Unie voor staat en waar ze voor nodig is.

Wolfgang Münchau

Frankfürter Allgemeine

De internationale politiek is geen wensconcert. Staten kunnen niet de problemen uitzoeken die ze willen oplossen, noch de politici en de regimes die moeten bijdragen aan de oplossing ervan. Vaak genoeg - men denke aan Poetins buitenlands-politieke model - zijn onder die laatste ook de veroorzakers van de problemen te vinden. Dan moeten regeringen besluiten hoe ver ze bij het veiligstellen van hun belangen bereid zijn te gaan compromissen te sluiten, ook compromitterende, zonder welke je niet altijd op het internationale toneel kunt opereren.

Vooral in Berlijn en Brussel gelooft men niet dat Griekenland de last van de vluchtelingencrisis dragen kan. In die zin is de deal met Turkije ook als voortzetting van de reddingspolitiek van Griekenland te begrijpen - waarin al zoveel geld, tijd en politiek kapitaal is gestoken dat vooral Berlijn niet rustig kan toezien hoe dat hoogst instabiele land onder de komst van vluchtelingen definitief bezwijkt.

De Turkijedeal is vooral Angela Merkels verdienste. Daarmee draagt ze ook de grootste verantwoordelijkheid voor de gevolgen. Wie alles op één kaart inzet, kan bij een speler als Erdogan eindigen met het totale verlies van de politieke en financiële inzet. Merkel heeft pas de helft van de huur binnen. Haar plan slaagt pas echt, als er iets terechtkomt van de gelijkwaardige verdeling van vluchtelingen over de EU-landen.

Berthold Kohler

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden