Opinie diplomatieke relaties Nederland en Turkije

Turkije en Nederland begrijpen elkaar steeds beter

De diplomatieke relaties tussen Nederland en Turkije zijn hersteld, zo bleek vrijdag uit een gezamenlijke verklaring van de ministers van buitenlandse zaken van Nederland en Turkije. Wat er niet werd bijgezegd, is dat de regeringen van beide landen ideologisch steeds meer op één lijn zitten, aldus journalist Fréderike Geerdink.

Verkiezingsstrijd in de straten van Istanbul. Foto Joris Van Gennip

In de gezamenlijke verklaring wordt verwezen naar de ‘spijtige gebeurtenissen’ in maart 2017. Wie herinnert het zich niet? De Turkse regering wilde in Nederland campagne voeren voor het referendum over grondwetswijzigingen, Nederland verzette zich daartegen en stuurde de via Duitsland naar Nederland gekomen Turkse minister Fatma Kaya het land uit. Een groep Turkse Nederlanders pikte dat niet en rebelleerde. ‘Pleur op’, zei minister president Rutte tegen hen. Immers, niet alleen in Turkije kwam er een stembusgang aan maar ook in Nederland, en met sentimenten tegen niet-oorspronkelijke Nederlanders scoor je tegenwoordig goed. De breuk tussen Ankara en Den Haag was geboren.

Achteraf gezien is in maart 2017 echter de toenadering tussen Ankara en Den Haag begonnen. De groep Nederlandse Turken die op de Erasmusbrug met Turkse vlaggen stond te zwaaien, riepen nogal wat emoties op bij andere Nederlanders, voornamelijk witte. Voelden die vlagzwaaiers zich nou eigenlijk Turk, of Nederlander? En indien dat eerste, wat deden ze dan nog in de lage landen? De ene na de andere politicus riep Nederlandse Erdogan-stemmers op het matje. De laatste was ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers, die vorige maand in een Telegraaf-interview zei dat Nederlandse Turken moesten kiezen. Wat hij bedoelde was: als je in Nederland woont, moet je honderd procent Nederlander zijn – ook als je dat niet bent.

Teveel Koerd

Waar ken ik die zienswijze toch van?, dacht ik. Oh ja, uit Turkije, het land waar ik tussen 2006 en 2015 als correspondent werkte en waar ik in 2015 werd uitgeschopt omdat ik, welbeschouwd, naast Nederlander een beetje te veel Koerd was geworden. Twee identiteiten, dat is problematisch in Turkije – nou ja, tenzij het de van hogerhand opgelegde combinatie ‘Turk’ en ‘soennitisch moslim’ is. ‘Turk’ en ‘aleviet’ is problematisch, ‘Koerd’ en ‘soennitisch moslim’ ook, laat staan ‘Koerd’ en ‘aleviet’, of welke andere ongewenste combinatie dan ook. Turkije gaat daarmee al bijna honderd jaar voorbij aan het feit dat mensen altijd verschillende identiteiten in zich verenigen en dat je mensen nog zo hard in een hokje kunt duwen maar dat ze uit dat hokje zullen knallen als het domweg niet past.

Segers zei in dat interview – ik moest het tot mijn afschuw nog een keer lezen – dat Nederland zich harder moet uitspreken tegen het regime van Erdogan. Hij beseft niet, of weigert tot zich door te laten dringen, dat het door hem en door de voltallige regering aangehangen gedachtegoed steeds meer opschuift richting de Turkse staatsideologie van één identiteit voor allen. Die ideologie geeft mensen niet de ruimte zichzelf te zijn en ontekent daarmee de menselijkheid van ons allen.

Turkse bakkerijen

Om de hernieuwde vriendschap tussen Turkije en Nederland luister bij te zetten, zal de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken komend najaar een bezoek brengen aan Turkije. Het is niet duidelijk of dat minister Blok zal zijn, maar waarschijnlijk wel, want zijn racistische uitspraken die deze week bekend werden gaan tegenwoordig in Nederland als ‘mening’ door en zijn lang niet zo erg als liegen over dat je bij Poetin op een datsja was.

Misschien heeft zijn Turkse ambtgenoot Çavuşoğlu wel gehoord over de Blok-rel. Misschien heeft hij opgevangen dat Blok Turkse bakkerijen problematisch vindt. Zal hij vragen welke maatregelen Blok overweegt tegen Turkse bakkerijen in Nederland? Sluiten? Ze dwingen een Nederlandse naam te voeren? Ik heb een tip voor Blok. Beaam dat die opties er zijn, en werp Çavuşoğlu dan voor de voeten dat dat toch ook is wat Turkije doet met Koerdische bakkers die een uithangbord in hún moedertaal op durven te hangen. Alles mooi gladgestreken. Alles, zoals de gezamenlijk verklaring het verwoordt, weer normaal.

Journalist Fréderike Geerdink leerde in Turkije en Koerdistan met andere ogen naar Nederland kijken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.