Column

Trump ziet weerstand als vorm van bevestiging

Op het Malieveld in Den Haag protesteerden gisteren enkele duizenden mensen tegen het immigratiebeleid van president Trump. Vandaag debatteert de Tweede Kamer daarover met premier Rutte. Behalve Wilders, die de maatregelen tegen moslimimmigranten 'een verademing' vindt, zal een meerderheid in de Kamer Rutte verzoeken zich scherper uit te spreken tegen het decreet van het Witte Huis.

Beeld de Volkskrant

Veel zal het niet uitmaken, Trump en zijn companen zien weerstand als een vorm van bevestiging. Ook van de woorden van EU-president Tusk, die de bedreiging die van Trump uitgaat voor de EU vergeleek met die van Rusland en IS, zal Trump geen seconde wakker liggen. Hij had het toch al niet zo op de EU.

Overal ligt de vraag op tafel: wie is deze man en wat is hij van plan? PvdA-leider Lodewijk Asscher schreef op zijn Facebookpagina: 'Dit gebeurt echt. Stop met onderschatten en bagatelliseren.' Voor de zekerheid voegde hij eraan toe dat dit ook geldt voor Wilders. Trump heeft de boel op scherp gezet, en niet alleen in de VS.

Asscher schoof maandagavond met een boek aan tafel in DWDD: Het complot tegen Amerika van Philip Roth, uit 2004. Daarin wordt in 1940 niet Roosevelt president, maar de fascistische, antisemitische vliegenier Charles Lindbergh. Het boek was, zei Roth vorige week tegen The New Yorker, niet bedoeld als waarschuwing, maar meer als een beschrijving van hoe het ook had kunnen gaan, na 1940, in een fascistisch America First-Amerika.

The Plot Against America is de tweede roman die uit de kast is gehaald om grip te krijgen op het fenomeen Trump. George Orwells 1984 (uit 1949) wordt inmiddels eveneens met tienduizenden exemplaren herdrukt.

Demonstranten voeren actie op het Malieveld tegen het inreisverbod dat de Amerikaanse president Donald Trump instelde. Beeld anp

Wie met Roths boek in de hand naar Trump wijst, laat weinig misverstand bestaan over de vraag hoe hij de nieuwe president ziet: als een fascist. Roth zelf wilde overigens niet zover gaan: 'Trump is gewoon een oplichter. Hij weet niks van regeren, van geschiedenis, van wetenschap, filosofie, van kunst. Hij kan zich niet subtiel of genuanceerd uitdrukken, ontbeert elk fatsoen en hanteert een vocabulaire van 77 woorden dat je beter Oetluls kunt noemen dan Engels.' Een oetlul die trouwens wel een nucleaire catastrofe kan veroorzaken, voegde Roth er trouwhartig aan toe. De auteur adviseerde om er nóg een boek bij te pakken: The Confidence-Man, de laatste roman, uit 1857, van de grote Herman Melville. Daarin zouden wij pas echt goed weerspiegeld zien wie Trump is. De man is een zegen voor antiquariaten.

Is Donald Trump een fascist en komt het nieuwe fascisme uit het land dat in WO II leidend was in het verslaan van het Europese fascisme? In de VS, waar ze wat minder bang zijn om het f-woord uit de kast te halen dan wij hier, draaiden publicaties als Salon en The Nation er niet omheen: fascist.

In Het Parool van afgelopen zaterdag stond een interview met Timothy Snyder, hoogleraar geschiedenis aan Yale. Voor hem staat vast dat Trump op zijn minst fascistische trekken heeft. Snyder meent dat de president wacht op zijn Rijksdagbrand-moment, een crisis (een terreuraanslag, een oorlog) die hem à la Hitler in staat zou stellen de rechtsstaat en de democratie af te schaffen. 'Suggereert u dat hij uit is op een dictatuur?' vraagt de interviewer. 'Ja', zegt Snyder.

Ik weet niet wie Donald Trump is, noch wát Donald Trump is. Maar verontrustend is het allemaal wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden