opinieinvloed Trump

Trump zal de Amerikaanse regering nog lang in zijn houdgreep hebben

President Trump spreekt in november tot zijn aanhang in Miami.Beeld AFP

Volgens gastcolumnist Jennifer Smits-Kilgus blijft Donald Trumps invloed op de Amerikaanse regering de komende jaren voelbaar.

Velen geloven dat na Joe Bidens inauguratie op 20 januari de politiek in rustiger vaarwater terecht zal komen. Vier jaar tot de volgende verkiezingscyclus van 2024 voelt immers nog als ver weg. Trump en zijn invloed kunnen rustig verdwijnen. Helaas, dit zal niet gebeuren.

Over twee jaar komen de tussentijdse verkiezingen, de zogeheten midterms, van 2022 op ons af. Een derde van de honderd Amerikaanse Senatoren en alle 435 leden van het Huis van Afgevaardigden zijn dan herkiesbaar. Zowel het Republikeinse Nationale Comité als het Democratische Nationale Comité, de organisaties die verantwoordelijk zijn voor het opleiden van politieke kandidaten, en voor agressieve fondsenwerving, zijn al aan de slag gegaan voor die tussentijdse verkiezingen van 2022.

Intussen zijn we getuige van een allesbehalve soepele machtsoverdracht in het Witte Huis. Na talloze vergeefse rechtszaken probeert Trump elke bizarre invalshoek om aan de macht te kunnen blijven, zoals het oproepen van verkiezingsfunctionarissen uit Michigan naar het Witte Huis. Of het bedreigen van de verkiezings-functionarissen van Georgia om bijna 12 duizend Republikeinse stemmen te ‘vinden'. Allemaal pogingen om de uitslag van de presidentsverkiezingen van vorig jaar 3 november ongedaan te maken. 

Op een verbluffende manier maakte een groep van Republikeinse Congresleden de afgelopen week bezwaar tegen de formalisering van het verkiezingsresultaat door het Electoral College. Het culmineerde in de schokkende beelden van Trump-aanhangers die het Amerikaanse Capitool binnendrongen om te protesteren tegen het verlies van Trump, aangewakkerd door Trump zelf. 

Ondanks deze protesten bekrachtigde het Congres de overwinning van Biden. Trump heeft gezegd dat er op 20 januari een ‘ordelijke machtsoverdracht’ zal plaatsvinden. Maar Trump zal zeker het vuurtje blijven opstoken voor een mogelijke ‘tweede termijn-Trump’ in 2024. Bovendien zal Biden nog lang worstelen met de erfenis van Trump: diens succes de balans van het Hooggerechtshof fundamenteel naar rechts te verschuiven. 

Daarnaast zijn er nog twee factoren die ertoe leiden dat Trumps invloed de komende jaren voelbaar blijft. Ten eerste zijn er veel Republikeinen in het Congres die Trump publiekelijk steunen. Of juist zwegen over zijn steeds vuriger en wanhopig wordende pogingen de presidentsverkiezingen ongedaan te maken. 

Vergelding en geld

Tussentijdse verkiezingen spreken doorgaans minder tot de verbeelding dan presidentiële verkiezingen. Maar ze zijn cruciaal voor het bepalen van het electorale succes van de zittende president in 2024. De vurigste Trump-aanhangers zien hem niet graag verliezen en veel Republikeinse congresleden zijn bang voor ernstige politieke vergelding. Laatstgenoemden zullen hun zetels verliezen als ze de huidige president niet steunen in zijn poging om de verkiezingswinst toch te claimen. Door Trump te steunen, hopen ze hun eigen kiezers tegemoet te komen en daarmee hun eigen overwinning veilig te stellen. 

Een tweede factor heeft te maken met geld. Het loont voor de zittende politici in het Congres te blijven. De salarissen van het Congres zijn namelijk aanzienlijk, variërend van ruim 174 duizend dollar tot 223.500 dollar, afhankelijk van anciënniteit. Bovendien zijn de pensioenregelingen flexibel en worden royale pensioenen, doorgaans tot 80 procent van het congresloon, opgestreken. Geen enkel lid van het Congres hoeft tot zijn of haar 65ste te wachten om te beginnen met het innen van deze financiële voordelen. 

Leden van 62 jaar of ouder met minstens vijf  jaar federale dienst hebben direct recht op een volledig pensioen. Ditzelfde geldt voor politici van 50 jaar of ouder met minstens twintig dienstjaren en voor politici die, ongeacht hun leeftijd, een dienstverband van ten minste 25 jaar erop hebben zitten. Dus hoe langer het dienstverband, hoe hoger de uitbetaling. Bovendien keren velen na hun pensionering terug naar hun vorige baan,  terwijl ze dus nog steeds het congrespensioen ontvangen. In feite kunnen ze dus twee salarissen verdienen zodra ze het Congres verlaten.

‘Ingraven’

Daarnaast vindt er binnen de Amerikaanse uitvoerende macht een proces van ‘ingraven’ plaats aan het einde van elke presidentiële regering. In dit proces switchen degenen die door de aftredende president zijn aangesteld naar de ambtenarij. Normaal gesproken zijn loopbaanambtenaren erg moeilijk te ontslaan en kunnen ze zelfs meerdere presidenten overleven. Aan het einde van elke regering ‘graven’ ongeveer honderd mensen zich in.  De definitieve cijfers voor de regering-Trump moeten nog worden gepubliceerd. 

In oktober creëerde Trump via een nieuw presidentieel decreet een nieuwe categorie van door de overheid aangestelde politici: de zogeheten Schedule F. Hierdoor wordt het niet alleen makkelijker loopbaanbeleidsexperts uit hun functie te zetten. Maar ook voor de politieke benoemden van Trump om het normale wervingsproces te omzeilen en te worden geplaatst in vaste senior beleidsfuncties. 

Diverse congrescomités hebben opgemerkt dat veel van de politieke benoemden van Trump zich zijn gaan ‘ingraven’ op posities die een negatieve invloed kunnen hebben op de regering-Biden. Deze zullen alles in het werk stellen om een progressieve agenda tegen te houden, met name als het gaat om milieu.

Eens te meer het bewijs dat hoewel Trump op 20 januari het Witte Huis zal verlaten, zijn nalatenschap zal voortleven.

Jennifer Smits-Kilgus werkte als topambtenaar in de regering-Bush en voerde campagne voor het team Biden-Harris. Ze is in januari gastcolumnist voor de Volkskrant.

Jennifer Kilgus

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden