Trump toont zich beschaafd en genereus

President Donald Trump verzamelt nu zijn 'Trumpisten' om zich heen om zijn beleid vorm te geven, schrijft Derk Jan Eppink.

Donald Trump met zijn familie, na zijn laatste debat met Hillary Clinton, 19 oktober. Beeld afp
Donald Trump met zijn familie, na zijn laatste debat met Hillary Clinton, 19 oktober.Beeld afp

De Trump die als een stormram door de verkiezingsstrijd ging, zal als president een andere, meer beschaafde houding aannemen. Het ambt van president rust op zijn schouders, wat al bleek in zijn overwinningstoespraak. Zodra hij de zege op zak had, werd hij genereus voor de verliezers, zowel zijn Republikeinse opponenten als rivaal Hillary Clinton, en zelfs president Obama. Na het verkiezingscircus begint nu het echte werk, terwijl binnen en buiten Amerika de Pavlov-reacties nog hoogtij vieren.

Zijn koers is af te lezen aan de ervaren mensen met wie hij zich omringt. Net als bij de Clinton-clan is bij de Trump-familie loyaliteit het hoogste goed. Door zijn moeilijke relatie met de Republikeinse partijtop kon Trump qua personeelsbeleid niet terugvallen op traditionele partijstructuren. Die waren sceptisch. Hij verzamelde daarom zijn eigen 'Trumpisten', bestaande uit oude bekenden en ex-tegenstanders uit de Republikeinse voorverkiezingen.

Zijn overgangsteam wordt geleid door Chris Christie, gouverneur van New Jersey en opponent in de voorverkiezingen. Zijn vriend Rudi Giuliani, ex-burgemeester van New York, staat trouw aan zijn zijde, net als de vroegere voorzitter van het Congres, Newt Gingrich. Als minister van Defensie komt Michael Flynn, gepensioneerd generaal en ex-hoofd van de militaire inlichtingendienst, in beeld. Flynn was eigenlijk geregistreerd als 'Democratisch kiezer' en sloot zich bij Trump aan. De 'Nederlandse Amerikaan', voormalig Congreslid Pete Hoekstra - geboren in Groningen - is een invloedrijke adviseur op het gebied van de nationale veiligheid.

De conservatieve denktank Heritage Foundation schuurde aanvankelijk dicht aan bij senator Ted Cruz, maar daarna bij Trump. Ed Feulner, ex-voorzitter van Heritage, rekruteert kandidaten voor de vele politieke posten in Washington DC die Trump moet vullen. De invloed van Heritage zal groter zijn dan van bijvoorbeeld het American Enterprise Institute (AEI) dat doorgaans het Republikeinse establishment bediende.

Lees ook

Trump heeft zijn oog laten vallen op de Nederlandse Gouden Koets met haar koloniale ornamenten, schrijft Heleen Mees.

De politieke agenda vereist dat Trump meteen optreedt. De Republikeinen hebben een (nipte) meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Eerder dit jaar overleed Antonin Scalia, conservatief rechter van het Hooggerechtshof. De vacature moet worden gevuld en Trump heeft al een lijst met ruim twintig kandidaten, allemaal conservatieve rechters. Hij zal een serie maatregelen van president Obama schrappen, zeker op het gebied van immigratie. De ziekteverzekering Obamacare wil hij ook schrappen en vervangen. Het eerste is makkelijk; het tweede lastiger. Met het deporteren van criminele illegalen zal hij niet lang wachten en de muur met Mexico komt er ook, in welke vorm dan ook. Of Mexico betaalt, blijft twijfelachtig.

Op economisch gebied zit Trump dicht bij het gedachtengoed van aanbodeconomen die ook president Ronald Reagan adviseerden. Lagere belastingen staan centraal. Trump wil de vennootschapsbelasting verlagen van 35 naar 15 procent. Dat moet ertoe leiden dat Amerikaanse bedrijven terugkeren en er nieuwe werkgelegenheid komt. Arthur Laffer, denker achter het economisch beleid van president Reagan, steunde Trump evenals aanbodeconoom Lawrence Kudlow.

Trump weigert handelsverdrag TPP met een groep Aziatische landen te tekenen. Hij wil het vervangen door een Amerikaans handelsverdrag met elk land afzonderlijk. Het vrijhandelsverdrag Nafta tussen de VS, Mexico en Canada wil hij heronderhandelen. Amerikaanse bedrijven die de VS verlaten om vervolgens in het buitenland geproduceerde goederen naar Amerika te exporteren, krijgen te maken met een invoerheffing. Protectionisme steekt dus de kop op.

Europa krijgt te maken met een assertieve Trump die veel minder wil betalen voor het huidige klimaatbeleid. Zijn doel: Amerika energieonafhankelijk maken met een mix van gas, olie, steenkool, nucleaire en alternatieve energie. Trump steunt de Britten in hun Brexit-onderhandelingen en zal het Verenigd Koninkrijk een handelsverdrag aanbieden. Londen staat dus niet meer alleen tegenover Brussel. Hij eist dat Europese landen meer bijdragen aan de NAVO-begroting; Amerika betaalt nu tweederde. Ook wil hij de taakomschrijving van de NAVO veranderen en het tegengaan van ongewenste immigratie erin opnemen. Trump heeft ooit aangekondigd de atoomdeal met Iran te verscheuren, maar dat heeft veel implicaties en raakt vooral de relatie met Rusland. Iran is voor Moskou de veldcommandant in het Midden-Oosten.

De verhouding tussen Rusland en de VS wordt cruciaal. Rusland voelde zich in zijn nationale trots gekrenkt na de ineenstorting van de Sovjet-Unie. De VS zagen Russische leiders als een stel pummels. Obama noemde Rusland een 'regionale mogendheid'. President Poetin werd obstinaat, begon te stoken in Oekraïne en Rusland veroverde de centrale regie in het Midden-Oosten.

Trump plaatst Rusland als gesprekspartner op gelijke hoogte, al weerspiegelt dat niet de militaire en economische realiteit. Hij wil Poetin het gevoel geven dat Rusland een 'grote mogendheid' is. Trump streeft naar een 'deal' met het Kremlin, ook omdat hij de Russen in het Midden-Oosten hard nodig heeft.

Derk Jan Eppink is senior fellow bij het London Policy Center in New York.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden