ColumnHeleen Mees

Trump scheen zelf verrast dat het nieuws over Ruth Bader Ginsburg hem droevig stemde

Het gebeurt niet vaak dat een vrouw wordt gememoreerd om haar reusachtige brein en intellect. Maar dat gebeurde afgelopen weekend wel, toen bekend werd dat Ruth Bader Ginsburg, rechter bij het ­Amerikaanse Hooggerechtshof, was overleden. Zelfs president Trump, wiens campagne door het overlijden van Ginsburg een doorstart kan maken, leek geraakt toen journalisten hem vrijdagavond om een reactie vroegen. Volgens Trump was ­Ginsburg een ‘geweldige vrouw’ die een ‘geweldig leven’ had geleid. Trump scheen zelf verrast dat het nieuws hem droevig stemde.

Ginsburgs overlijden doet mij ook verdriet. Zij belichaamde alles wat ik aan de Verenigde Staten bewonder: streven naar uitmuntendheid, groot denken en niet opgeven als het tegenzit. Toen Ginsburg in 1959 als beste van haar klas afstudeerde aan ­Columbia Law School was er geen advocatenkantoor in New York dat haar in dienst wilde nemen. En ondanks dat de decaan van Harvard Law School haar warm had aanbevolen, werd Ginsburg omdat ze een vrouw was, afgewezen voor een stage bij het Hooggerechtshof. Het was door deze persoonlijke ervaringen dat Ginsburg, die eigenlijk gespecialiseerd was in civiel procesrecht, uiteindelijk een grote voorvechter werd voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen.

Ginsburg trad namens de American Civil Liberties Union op als advocaat in meer dan driehonderd rechtszaken over seksediscriminatie. Daarbij vertegenwoordigde ze niet alleen vrouwen, maar ook mannen die geen recht hadden op zorgtoeslagen die alleen aan vrouwen werden toegekend. Volgens Ginsburg hielden dergelijke bepalingen op basis van sekse de genderstereotype rolverdeling tussen mannen en vrouwen in stand. Het voetstuk waarop vrouwen werden geplaatst, was volgens Ginsburg in werkelijkheid een kooi.

Hoewel Ginsburg al jong kinderen kreeg, heeft dat haar er nooit van weerhouden haar ambities na te jagen. Op haar trouwdag zei haar schoonmoeder dat het in een huwelijk soms hielp je een beetje doof te houden. Dat advies knoopte ­Ginsburg goed in haar oren. Als haar man Marty klaagde dat de koelkast leeg was, veinsde Ginsburg net zolang doofheid totdat Marty zelf boodschappen ging doen. Ginsburg kookte zo belabberd dat ze door haar kinderen uit de keuken werd verbannen.

Niet alleen nam Marty een groot deel van de huishoudelijke taken op zich zodat Ginsburg zich op haar werk kon storten, hij was ook ­Ginsburgs grootste pleitbezorger. Als partner van een groot advocatenkantoor in New York, was Marty onderdeel van het old boys network. Hij schroomde niet die contacten te gebruiken om zijn vrouw voorgedragen te krijgen, eerst bij het Hof en ­later bij het Hooggerechtshof. ­Ginsburgs huwelijk met Marty was een ongeëvenaard partnerschap.

Toen president Clinton haar in 1993 voordroeg als kandidaat voor het Hooggerechtshof, zei Ginsburg dat ze hoopte dat ze alles kon zijn wat haar moeder zou zijn geweest als die in een tijd had geleefd waarin vrouwen ambities mochten hebben en dochters net zo werden gekoesterd als zonen. Die wens is in ieder geval in vervulling gegaan.

Het Hooggerechtshof had ­Ginsburgs overlijden vrijdagavond nog maar nauwelijks bekendgemaakt of de leider van de Senaat, de Republikein Mitch McConnell, ­kondigde al aan dat hij de Senaat voor de verkiezingen zou laten stemmen over de opvolger van Ginsburg, die Trump zou voordragen. Dat is wrang. Toen rechter Antonin Scalia in februari 2016 overleed, weigerde diezelfde McConnell de Senaat in een verkiezingsjaar te laten stemmen over de opvolger die president Obama had voorgedragen.

Iedere andere Amerikaanse president zou deze week het leven en werk van Ruth Bader Ginsburg ­hebben geëerd. Zo niet Donald Trump. Die draagt deze week nog een opvolger voor, hoewel het ­Ginsburgs vurige wens was niet te worden vervangen voordat er een nieuwe president was geïnstalleerd. Trump betichtte de kleindochter van Ginsburg er afgelopen maandag zelfs van over de laatste wens van haar grootmoeder te liegen.

Dat zal zich op 3 november tegen Trump keren. Niet alle vrouwen in de VS ambiëren een leven en carrière als Ginsburg had. Maar de meeste vrouwen realiseren zich wel dat zij hun vrijheden en kansen mede te danken hebben aan de radicale visie van Ruth Bader Ginsburg.

Heleen Mees is econoom

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden