Opinie

'Trump leek wel de pestkop van het schoolplein'

Een confrontatie tussen de koplopers Donald Trump en Ted Cruz bleef uit in het vijfde Republikeinse debat. Jeb Bush probeerde punten te scoren tegen Trump maar de vraag is of zijn campagne nog levensvatbaar is. En was die nadruk van de 13 kandidaten op het gevaar van Islamitische Staat (IS) eigenlijk wel terecht? 'Hoe angst overwon in het Republikeinse debat.'

Ted Cruz, Jeb Bush en Donald Trump na afloop van het debat in Las Vegas. Het was de laatste kans dit jaar voor de kandidaten om indruk te maken op de kiezers. Beeld AFP
Ted Cruz, Jeb Bush en Donald Trump na afloop van het debat in Las Vegas. Het was de laatste kans dit jaar voor de kandidaten om indruk te maken op de kiezers.Beeld AFP

'De pestkop van het schoolplein', zo noemt Elizabeth Williamson van The New York Times miljardair Trump omdat hij zich tijdens het debat weer denigrerend uitliet over met name Jeb Bush.

Williamson vindt dat de gematigde kandidaten, zoals Bush en Rand Paul, een pluim verdienen omdat ze zich niet bedienden van 'inhoudsvrije oorlogszucht'. Williamson: 'De Amerikanen werden onthaald op genoeg bizarre recepten', schrijft ze over de voorstellen van Trump en senator Ted Cruz in de strijd tegen Islamitische Staat (IS). 'Ted Cruz met je tapijtbombardementen, en jij, meneer Trump, met je borstklopperij over het doden van de families van terroristen.'

Hier tegenover stond Bush die volgens haar 'bekwaam' pleitte voor allianties met de Arabische wereld om IS te verslaan. Williamson meent dat het debat nog eens goed duidelijk heeft gemaakt dat Trump bar weinig weet van het Midden-Oosten.

'Het steeds terugkerende beeld was dat van Trump, die gezichten trok en zijn schouders ophaalde. Het einde van Trumps snelle inval in de politiek is te vaak voorspeld. Steeds weer bleek het niet zo te zijn. Maar dit debat heeft zijn aanzienlijke zwakte aangetoond op het belangrijke terrein van nationale veiligheid.'

Zoals bij elk debat tot nu toe, trok Trump weer de meeste aandacht. In een opiniepeiling van deze week scoort hij zelfs 41 procent. Beeld EPA
Zoals bij elk debat tot nu toe, trok Trump weer de meeste aandacht. In een opiniepeiling van deze week scoort hij zelfs 41 procent.Beeld EPA

Gevecht Rubio-Cruz

Rich Lowry van de National Review, een Amerikaans tijdschrift met conservatieve signatuur, schrijft juist dat het debat werd bepaald door een aantal belangrijke en intense gevechten tussen Marco Rubio en Ted Cruz. Volgens Lowry deed Rubio het een tikkeltje beter, maar het was een close call. 'Beide senatoren zijn buitengewoon bekwaam'.

Lowry: 'Rubio kwam sterker uit de hoek op de vraag of IS kan worden verslagen vanuit de lucht (dat kan niet).' Over Trumps toewijding aan de Republikeinse partij, zegt Lowry: 'Wat zal langer duren, die verbintenis of zijn hernieuwde liefdesverklaring aan Ted Cruz?'

Chris Cillizza van The Washington Post noemt Jeb Bush een van de winnaars. Eindelijk toonde hij 'some spirit and fight'. Bush nam het herhaaldelijk tegen Trump op en ging daarmee door, al vuurde de onroerend goed-magnaat een stortvloed van beledigingen op hem af.

Cillizza: 'Het is nogal opmerkelijk dat, gegeven de duidelijke status van Trump als de Republikeinse koploper - en, vergis je niet, dat is hij - Jeb de enige was die bereid was de strijd aan te gaan met de miljardair.' Het probleem met Bush is dat zijn optreden aan 'de late kant is', vindt Cillizza. 'Hij is zo ver gekelderd in de peilingen, dat de kans klein lijkt dat één enkel sterk debat zijn kandidatuur kan doen herleven.'

Senator Marco Rubio van Florida. Hij is in een gevecht verwikkeld met Ted Cruz om de tweede plaats in de peilingen. Beeld AFP
Senator Marco Rubio van Florida. Hij is in een gevecht verwikkeld met Ted Cruz om de tweede plaats in de peilingen.Beeld AFP

Falen Bush

Columnist James Downie van The Washington Post geeft Bush geen enkele kans meer. Hij vindt dat Bush zich snel moet terugtrekken. Het debat, de laatste van dit jaar, was de laatste strohalm van Bush om indruk te maken maar 'hij faalde jammerlijk', schrijft Downie. 'De verklaringen waarmee hij opende en afsloot waren slecht.'

Hij deed het dit debat iets beter maar 'hij had een knock out-klap nodig maar die kwam er niet'. Bush kan zijn oorlogskas van ooit 100 miljoen dollar gebruiken maar het zal volgens Downie niet helpen. 'Hij heeft al 9 miljoen dollar uitgegeven in Iowa en 7 miljoen in New Hampshire maar het haalde niks uit.'

Downie: 'Het zou pijnlijk zijn voor Bush om uit de race te stappen nog voor één stem is uitgebracht. Maar nog gênanter zou nederlaag na nederlaag zijn in de primaries.' Bush moet stoppen zodat een andere establishment-kandidaat meer kans maakt tegen Trumps 'gevaarlijke kandidatuur'. Downie: 'Bush moet, voor zichzelf, de Republikeinse partij en het land, de feiten onder ogen zien en terugtreden.'

Oud-gouverneur Jeb Bush en zijn vrouw Columba na afloop van het debat. De vraag is of Bush het nog lang kan volhouden in de Republikeinse race. Hij is in diverse peilingen gezakt tot rond de drie procent. Beeld EPA
Oud-gouverneur Jeb Bush en zijn vrouw Columba na afloop van het debat. De vraag is of Bush het nog lang kan volhouden in de Republikeinse race. Hij is in diverse peilingen gezakt tot rond de drie procent.Beeld EPA

'Angst regeerde'

Michael Greenwald van Politico keek naar 13 kandidaten en hij vond dat angst het debat regeerde. De Amerikanen zijn terecht bang voor terrorisme maar ze moeten volgens Greenwald wél met beide benen op de grond blijven. 'Sinds 9/11 zijn meer Amerikanen gedood door blikseminslagen dan door terroristische aanslagen', betoogt hij. 'En aanzienlijk meer zijn omgekomen bij auto-ongelukken of ziektes die voorkomen hadden kunnen worden.'

Greenwald wijst op vele andere problemen in de VS, zoals de gebrekkige infrastructuur, die dinsdag geen aandacht kregen. De enige die infrastructuur noemde, was Trump.

'Trump klaagde dat de Amerikaanse interventies van de laatste tien jaar in het Midden-Oosten niets hebben opgeleverd. Terwijl ze miljarden dollars hebben gekost, geld dat uitgegeven had kunnen worden aan het moderniseren van wegen, bruggen en vliegvelden. Het was een grondige aanval op de interventionistische buitenlandse politiek van de Republikeinen in de 21ste eeuw.'

Alle negen kandidaten die deelnamen aan het hoofddebat dinsdag in Las Vegas. Terrorisme en IS waren de belangrijkste onderwerpen. Beeld EPA
Alle negen kandidaten die deelnamen aan het hoofddebat dinsdag in Las Vegas. Terrorisme en IS waren de belangrijkste onderwerpen.Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden