Column Derk Jan Eppink

Trump is troefkaart voor Republikeinen in tussentijdse verkiezingen

Nancy Pelosi (78), voormalig Democratisch speaker van het Congres, is er zeker van dat ze na de tussentijdse (midterm) verkiezingen  in november weer speaker wordt. Ze rekent op een Democratische ‘blauwe golf’. Pelosi wil de verkiezingen omvormen tot een referendum over Trump. Doel: diens afzetting. Het is twijfelachtig of Pelosi het ‘Trumpreferendum’ wint. De populariteit van Trump groeit gestaag.

In Amerika hebben drie groepen de verkiezingsdag van 8 november 2016 nog niet verwerkt. De Democraten zinnen op revanche. Het White House Correspondents’ Dinner was een wanstaltige vertoning, waaruit bleek dat gevestigde media nog depressiever zijn dan de Democraten. De federale bureaucratie in Washington heeft Trump nooit gepruimd. Kopstukken van FBI en CIA werden de frontlijn van ‘het verzet’.

Maar hun maskers vallen. Speciaal onderzoeker Robert Mueller kan maar geen bewijs vinden van collusie tussen Trump en ‘de Russen’. Nu stormt hij mee met ‘Stormy’. Mueller is een ‘hangman’, op zoek naar een touw.

Statistisch heeft Pelosi een punt. De partij van de president verliest doorgaans de eerste tussentijdse verkiezingen: Bill Clinton in 1994; Barack Obama in 2010. De Republikeinen staan er pover voor. Ruim veertig afgevaardigden zijn niet herkiesbaar. De Democraten moeten 25 zetels winnen om Pelosi weer op de voorzittersstoel te krijgen. In de Senaat hebben Republikeinen betere kansen: circa tien Democratische senatoren moeten herkozen worden in staten die Trump ruim won.

De Democraten verkijken zich op Trump. Hij heeft hen in de houdgreep sinds hij de werkende klasse in de Midwest, de deplorables, achter zich kreeg. Tijdens het White House Correspondents’ Dinner zaten drieduizend genodigden in het Washington Hilton te tafelen. Trump kwam niet. Hij trad op in Washington, Michigan, waar hij duizenden aanhangers toesprak. Het televisiebeeld: glitterati versus deplorables.

Trump gebruikt ‘immigratie’ als wapen. Hij hekelt de ‘vrijstaat’ Californië, die doet wat burgemeester Van Aartsen in Amsterdam doet: de vreemdelingenwet niet toepassen. Een stroom illegalen trekt de staat binnen en veroorzaakt overlast. De Democraten hopen in Californië de veertien Republikeinse kiesdistricten te veroveren. Maar die districten, niet ver van de grens met Mexico, zijn in opstand gekomen tegen de ‘vrijstaat Californië’. Aan stemmotivatie zal het die Republikeinen niet ontbreken.

In het najaar maakt Trump immigratie tot hoofdthema, met ‘De Muur’ als inzet. Democraten zitten klem. Ze zijn pro-immigratie, met oog op nieuwe kiezers. Maar dat maakt hun oude achterban, mensen met lagere inkomens, de grootste verliezer. Lonen blijven laag en concurrentie om sociale voorzieningen groeit. De Muur is populair, vooral onder deplorables.

Ook werpen Trumps belastingverlagingen vruchten af: 80 procent van de belastingbetalers gaat erop vooruit. Door economische groei is de werkloosheid 3,9 procent, het laagste punt sinds 2000. Ook historisch laag onder minderheidsgroepen. Sinds Trump zijn er 300 duizend industriebanen bij.

Volgens bureau Rasmussen, dat de uitslag van 8 november 2016 correct voorspelde, zit de populariteit van Trump rond de 50 procent, terwijl Trump werd gekozen met 48 procent. Bij de millennials is bovendien de animo voor Democraten sterk gedaald. Zij merken lagere belasting en grotere werkkansen. Internationaal boekt Trump successen, zoals de doorbraak met Noord-Korea. Zuid-Korea oppert Trump als kandidaat voor de Nobelprijs voor de Vrede. Wie had dat ooit gedacht? CNN niet.

Het grootste obstakel voor de ‘blauwe golf’ is Pelosi zelf. Doug Schoen, ex-adviseur van president Clinton, stelt dat zij voor de verkiezingen moet worden vervangen. De jongere generatie, zoals uit de Midwest, krijgt geen kans. Pelosi wil niet wijken voor ‘witte mannen’. Republikeinse kiezers hebben een grotere afkeer van Pelosi dan van Hillary Clinton.

De Democraten riskeren het leergeld dat de Republikeinen betaalden bij de tussentijdse verkiezingen van 1998. Bill Clinton zat verstrikt in het Lewinsky-schandaal; speciaal onderzoeker Ken Starr maakte buitensporig jacht op hem. Maar de Republikeinen verloren. De economie groeide en kiezers hadden meer interesse voor hun beurs dan voor de storm in de broek van de president.

Een ‘Trumpreferendum’? Een ware troef, voor de Republikeinen.

Derk Jan Eppink is senior fellow bij het London Policy ­Center in New York.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.