ColumnNew York Times

Trump is toch echt geen Reagan en Kim is zeker geen Gorbatsjov

Waar het doel van Ronald Reagan was om het Sovjetregime te ontmantelen, houdt Donald Trump dat in Pyongyang juist op de been, betoogt Bret Stephens.

Kim en Trump op weg naar de top in SingaporeBeeld AFP

Een optimistische interpretatie van Donald Trumps historische ontmoeting met Kim Jong-un is dat het ‘Terug naar Genève’ is – een reprise van de top tussen Reagan en Gorbatsjov in 1985 waarin de twee een goede verhouding ontwikkelden en de toon van de relatie tussen de supermachten veranderden, wat binnen een paar jaar leidde tot het einde van de Koude Oorlog.

Laten we het hopen. Want een andere interpretatie is dat dit ‘Terug naar Plaza’ is, het makelaarsdebacle uit 1988 toen Trump in grote haast het Plaza Hotel in New York kocht, omdat het zo’n onweerstaanbare trofee leek – waarna hij het binnen enkele jaren moest verkopen als onderdeel van een keiharde schuldsanering.

Peter Beinart bepleitte deze week in The Atlantic het Terug naar Genève-model. Hij ziet overeenkomsten tussen Trump en Reagan, Republikeinse presidenten wier havikachtige retoriek en onwetendheid over de details van het buitenlandbeleid verhulden dat ze over pragmatisme en visionaire verbeelding beschikten. ‘Trumps gebrek aan aandacht voor de details van denuclearisering kan goed uitpakken. Net als Reagan lijkt hij aan te voelen dat de technische details er minder toe doen dan de politieke relatie.’

Het is waar dat Reagans blik verder kon reiken dan de technische details en hij iets zag dat weinig anderen zagen. En dat persoonlijke chemie een aanzienlijke rol kon spelen in het veranderen van de relatie met de Sovjet-Unie. Maar dit scenario zal zich waarschijnlijk niet herhalen met Noord-Korea.

Ten eerste, Trump is geen Reagan. Die trad in het algemeen samen met bondgenoten op. Reagan ging uit van het ‘trust, but verify’-principe, Trumps zelfverklaarde methode is ‘my touch, my feel’. Reagan weigerde zijn plan voor een raketschild op te geven, Trump gaf onmiddellijk toe aan de lang gekoesterde Noord-Koreaanse wens om de militaire oefeningen op te schorten, zonder iets ervoor terug te krijgen.

Ten tweede, Kim is geen Gorbatsjov. Die werd geboren in een familie die de gruwelen van het stalinisme aan den lijve had ondervonden, Kim werd geboren in een familie die zijn eigen volk uithongerde. Gorbatsjov bereikte zijn positie met de bedoeling de politieke repressie in eigen land en de spanningen met het Westen te verlichten, Kim deed in zijn eerste jaren als leider precies het tegenovergestelde.

Ten derde, Kim weet wat Gorbatsjov is overkomen. Zijn spectaculaire val was een les voor dictators wereldwijd over de onmogelijkheid van pogingen om een totalitair systeem te hervormen. Kims overleven is binnenlands afhankelijk van staatsterreur en naar buiten toe van zijn nucleaire arsenaal. Hij zal geen van beide opgeven.

Ten vierde, de tijdschema’s komen niet overeen. Trump wil een buitenlands-politieke ‘zege’ voor de tussentijdse Congresverkiezingen dit jaar, en dan misschien een Nobelprijs voor de presidentsverkiezingen van 2020. Kim wil Noord-Korea nog besturen als een van Hillary Clintons kleinkinderen president wordt. Dat verleidt Trump ertoe om nu al concessies te doen. Kim kan later altijd nog op zijn beloften terugkomen.

Ten vijfde, Trump is een naïeveling, Kim niet. Zeg wat je wilt over de Noord-Koreaanse despoot, maar het consolideren van de macht in een nest met addergebroed, het stationeren van een geloofwaardig nucleair arsenaal, het verbeteren van je economie zonder de politieke repressie te verzachten, met nucleair vuur spelen tegenover Trump en dan binnen luttele weken de prestige van een supermachttop krijgen – het zijn allemaal prestaties van de eerste orde. Machiavelli glimlacht vanuit zijn graf.

Wat Trump betreft, hij is waar hij zijn wil: in het centrum van de aandacht van een verbouwereerde wereld. Maar hij is ook op de plek waar hij zichzelf altijd in de nesten werkt: hijgend van lust naar het object van zijn verlangen. Dat was zo bij het Plaza Hotel, bij pornoster Stormy Daniels, en nu bij de ‘ultieme deal’ met Pyongyang.

Ik zou het fijn vinden als bewezen wordt dat ik er naast zat. Als Kim een visionaire hervormer blijkt te zijn die zich, uit bittere noodzaak, voordoet als een schurk en bedrieger. Als blijkt dat Trump bezig is met een geopolitiek schaakspel op een niveau dat ploeterende commentatoren nauwelijks kunnen bereiken. Politieke commentatoren zouden altijd de kunst moeten behouden om open te staan voor verrassingen, en om vergissingen toe te geven.

Tot nu toe is het echter moeilijk in te zien wat de top in Singapore heeft opgeleverd behalve verraad aan Amerika’s bondgenoten, aan ons geloof in mensenrechten, aan onze geschiedenis van geopolitieke nuchterheid, en aan ons vertrouwen in gezond verstand. En waarvoor? Voor wat fotomomenten met een sinistere veelvraat en zijn Noord-Koreaanse kompaan?

Bret Stephens is een Amerikaanse journalist en columnist voor de New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden