Column Arie Elshout

Trump is niet Ons Soort Mensen en dat maakt oordelen ontzettend moeilijk

Ooit had een collega het tijdens een etentje over ‘OSM’. ‘OSM?’, vroeg ik. Weet je dat niet, was haar tegenvraag. Het staat voor Ons Soort Mensen.

Dit is lang geleden, maar vanwege Donald Trump moet ik eraan terugdenken. Hij is alweer zestien maanden president van Amerika en ik kan maar niet aan hem wennen. Die blik, die stem, die handtekening. Inderdaad, die handtekening – is ze met die woeste uithalen naar boven en beneden een seismografische weergave van zijn vulkanische karakter, of een samenvatting van de twintig grootste wereldcatastrofes?

Ik blijf me verbazen, net als anderen in mijn omgeving. Trump is niet Ons Soort Mens. Je kunt nog een stap verdergaan en hem gek verklaren. Maar daarmee is het niet klaar. Een jarenlange omgang met mijn beroepsgenoten heeft me geleerd dat overal gekte bestaat, in vele vormen en gradaties. Dat sluit talent niet uit. Sterker nog, niet zelden komt talent voort uit een al dan niet prettige gestoordheid.

Wie weet geldt dit eveneens voor Trump. Want de vastgoedman kan wel wat. Zelfs meer dan u en ik. Wanneer was het voor het laatst dat wij met glimmende torens de hemel boven wereldsteden penetreerden en hun skyline bepaalden? Nou, zeg eens.

Dit is uiteraard een grap, maar wat ik me wel serieus afvraag, is of ik onbevangen genoeg ben in het beoordelen van Trump. Mijn hele journalistieke leven heb ik geschreven over Amerikaanse politiek. Ik ben doordrenkt van een bepaald soort idioom, een bepaalde manier van denken. En dan is daar vanuit het niets een president die anders praat, zich niet voegt naar de gebruikelijke ideeën en omgangsnormen, het allemaal anders wil doen en daarbij dicht bij zichzelf blijft, bij zijn ervaringen als zakenman.

Ik schrok toen Trump vorig jaar zomer Kim Jong-un van Noord-Korea met vuur en furie dreigde als deze niet stopt met het ontwikkelen van kernwapens. Het dreigement was ongekend expliciet én gevaarlijk. Trekt de tegenpartij zich niks van je waarschuwing aan, dan moet je de aangekondigde bestraffing uitvoeren, anders kom je te boek te staan als de verliezer. Volgens mijn machtspolitieke logica was Trump stom bezig.

Maar soms is er ook twijfel. Mijn logica hoeft niet zaligmakend te zijn. Wellicht zie ik iets over het hoofd, geconditioneerd als ik ben door jarenlang hetzelfde rondje te draaien op hetzelfde kleine speelveld. Elshout, spring daarom eens over je eigen schaduw(tje) heen, man!

Als ik vervolgens de poort naar Trumps parallelle werkelijkheid passeer, dan zie ik een New Yorker met een grote bek die in de rauwe vastgoedwereld leerde dat je pas de beste deal krijgt als je genoeg leverage (drukmiddelen) hebt om de ander onder water te houden. Nu is hij president en beschikt hij over de grootste economie en de machtigste strijdkrachten die de mensheid ooit heeft gekend. Meer leverage is niet mogelijk. Hij zet dat maximaal in.

Hij dreigde Kim met vernietiging en zet de Iraniërs in de economische bankschroef. Schrik alom, maar hijzelf ziet het gewoon als het creëren van de beste onderhandelingssituatie. En het is niet zonder effect (vandaar mijn twijfel). Kim maakt een afspraak voor een top en de Europese landen vinden nu net als Trump dat Iran moet worden aangesproken op zijn ballistische-rakettenprogramma. Ook willen ze praten over de Duitse auto-export. Onder druk wordt alles vloeibaar.

Anderzijds is de top met Kim toch weer onzeker geworden en bewijzen de Gaza-doden dat te veel druk dingen ook kan doen exploderen. Het valt dus moeilijk te zeggen of de Trump-methode werkt. De volgende keer meer hierover. Vooralsnog hou ik het erop dat het bloedlink blijft: de hand van die handtekening in de buurt van de nucleaire knop. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.