COLUMNKUSTAW BESSEMS

Trump is geen dictator. Hij droomt er alleen maar van

Kustaw Bessems_artikel.jpgBeeld Kustaw Bessems_artikel

Het park met demonstranten tegen racisme en politiegeweld werd bruut leeggeveegd. Later zou Donald Trump een schrijfsel verspreiden waarin ze als terroristen worden bestempeld. Nu liep hij met een opgetrommeld gevolg naar een kerk waar door vandalen brand was gesticht. Met twee handen hield hij een bijbel voor zijn buik en hij keek ernaar als een ruimtewezen naar een sapcentrifuge. De kerk ging hij niet binnen, het boek sloeg hij niet open. Hij stak het in de lucht voor de camera’s.

Vlak ervoor had hij in een toespraak gedreigd het leger in te zetten in staten waar gouverneurs niet hard genoeg optraden tegen relschoppers. Hij had zich een vriend van vreedzame betogers genoemd, juist toen die met traangas werden verjaagd. Hij had gezegd dat hij burgerrechten wilde verdedigen, maar wel in het bijzonder het recht om wapens te dragen.

De gouverneurs in het land had hij opgeroepen om de straten te ‘domineren’. Waarom lieten ze de nationale garde niet begaan? Die ‘ging erdoorheen als door boter’. Hij had de beveiligers geprezen die bij het Witte Huis demonstranten hadden opgewacht met ‘de gemeenste honden en de onheilspellendste wapens die ik ooit heb gezien’.

Aanhangers werden in een mailtje van zijn campagneorganisatie aangeschreven als ‘Trumpleger’. ‘Laat iedereen weten dat je hoort bij de eerste verdedigingslinie tegen de liberale horde.’ En wel met een ‘Make America Great Again’-pet in camouflagestof.

Ik hoor het de wegkijkers en apologeten nog zeggen bij zijn verkiezing: geef de man een kans. Als hij er eenmaal zat, zou hij zich matigen. De checks-and-balances zouden hem in toom houden, de verstandige mensen om hem heen. Het was lachen om die malle Trump.

Terwijl het altijd duidelijk was. Trumps zelfverheerlijking, zijn zwendel, het opscheppen over zijn fysiek, de doelbewuste inconsistentie, de intolerantie voor elke vorm van kritiek, het naar beneden trappen. De campagne waarin hij met leugens, haat en aanvallen op minderheden zijn rivale en de rechtsstaat bestookte. Zijn oproepen tot geweld, toen al.

En nu is het niet meer te ontkennen. Het systematische sloopwerk waarmee hij die checks-and-balances te lijf is gegaan. De totale onderwerping die hij van ambtenaren en partijgenoten eist. Hoe hij flirt met tirannen en spuugt op wat van oudsher democratische bondgenoten waren.

Alles dankzij de onvoorwaardelijke steun van de corrupte Republikeinse leider in de Senaat Mitch McConnell en van William Barr, minister van Justitie maar in de praktijk Trumps persoonlijke fixer, voor alle vuile klusjes. Barr, die de president uit religieuze overtuiging complete uitvoeringsmacht toedicht, heeft Washington deels onder controle gebracht van diensten die daar niet voor zijn, maar die wel rechtstreeks onder hem vallen, zoals gevangenisbewaarders en anti-drugsagenten.

Alles openlijk en goed gedocumenteerd door de pers, tegen wie Trump zijn hetze dus doorzet: ‘vijanden van het volk’. Dat werkt. Het geweld tegen journalisten is ongekend.

Trumps opgestapte minister van Defensie James Mattis, gevierd oud-generaal, waarschuwde deze week dat Trump het leger inzet om grondwettelijke rechten van eigen burgers te schenden. De hoogste baas van de strijdkrachten voelde zich geroepen een verklaring uit te brengen waarin hij trouw aan die grondwet herbevestigt. Het leger als matigende kracht.

Trump heeft intussen al geprobeerd een pandemie te ontkennen en liet burgers sterven. Hij heeft cheques uitgedeeld met zijn naam erop. Hij wakkert rellen aan om een sterke man te lijken. En hij is nu al begonnen de uitslag van de presidentsverkiezingen in november verdacht te maken. Vorige keer had hij ook een plan klaar om de uitslag aan te vechten.

De vergelijkingen tussen Trump en autoritaire leiders zijn dan ook niet van de lucht deze dagen: Poetin, Lukashenko, Saddam, Khaddafi.

Ontzettend overdreven natuurlijk. Trump is geen dictator. Dat is alleen waar hij van droomt.

Lees ook:

Donald, net zo gewoon als wij neushoorns
Ging Donald Trump inbinden toen de winst binnen was? Niets wees daarop, schreef Kustaw Bessems na de verkiezingen van 2016. Onze hang om te doen alsof alles wel losliep, vond hij schadelijk.

Hoe Trump zich verschanst achter een muur van militairen
Het centrum van Washington is tot vesting omgebouwd. Correspondent Michael Persson beschrijft de vele vage geuniformeerde types die de Amerikaanse hoofdstad in bedwang houden.

Met de rellen boekt Minneapolis de sombere oogst van de scheiding tussen wit en zwart
Minneapolis, dat na de dood van George Floyd het toneel werd van hevige rellen, geldt als een progressieve en welvarende stad. Het is ook een van de steden in de VS waar de zwarte en de witte bevolking het meest van elkaar zijn gescheiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden