Opinie

Trump bederft politieke spel Republikeinen

Wie zeker weet dat Donald Trump deze wedstrijd verliest en géén president wordt, bluft.

Donald Trump op campagne.Beeld ap

Donald Trump is als een voetbaltrainer die zijn spelers met boksbeugels het veld in stuurt en het eigen doelgebied door prikkeldraad ondoordringbaar maakt. Als de spelers van de tegenpartij protesteren, begint de strijdbare voetbaltrainer luid te schelden ('Julie zijn totale idioten') en eist hij nijdig van de scheidsrechter dat hij protesterende spelers een rode kaart geeft ('You are fired').

De scheidsrechter vertelt hem dat hij de spelregels niet heeft begrepen, maar dat vindt de trainer soft geklets. Heeft de tegenstander kunnen scoren? Het resultaat telt. Oh, en wie krijgt met deze actie op tv en in kranten de meeste publiciteit? Dát bedoel ik nou!

Donald Trump schrijft zijn eigen regels en ontstijgt aan de politieke zwaartekracht. Hoe meer mensen hij beledigt (vrouwen, immigranten, Barack Obama, democraten, CNN- en Fox-presentatoren en natuurlijk die héle corrupte Washington-kliek) hoe beter hij het doet in de peilingen.

Paniek

De Republikeinse partij is in paniek. Republikeinen schuwen stevige politieke uitspraken doorgaans niet: Over Obama ('socialist'), abortus (verbieden; ook bij jonge slachtoffers van verkrachting), homohuwelijk ('jakkes, onbijbels'), doodstraf ('verdiende loon'). Maar Trump heeft verbale krachtpatserij en hooghartige uitsluiting van andersdenkenden naar een nieuw niveau getild.

De Republikeinen weten zich geen raad. Trump bederft hun politieke spel. Hij is 'the skunk (stinkdier) at the picnic'. Maar verbaasd mogen de Republikeinen niet zijn. Ze krijgen een koekje van eigen deeg. Politieke spelverruwing is al jaren hun fulltime hobby.

Ze hebben de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat (de Amerikaanse Tweede en Eerste Kamer) maar hebben nog geen voorstel van enige betekenis gepresenteerd. Ze hebben wél tientallen keren stemmingen uitgelokt om 'Obamacare' onderuit te schoffelen.

Amerika kampt met kolossale problemen. Verschrompelende infrastructuur, falend onderwijs, nog steeds tientallen miljoenen burgers zonder ziekteverzekering, ongehoorde verschillen tussen arm en rijk, racisme bij de politie, een groeiende zwarte onderklasse. Komen er gezamenlijke oplossingen uit Washington? Niet dus. En dat kán ook niet.

Beeld afp

Bokitogedrag

Republikeinen hebben de overheid immers tot staatsvijand nummer 1 verklaard. Ze zeggen het Ronald Reagan gretig na: 'De overheid lost geen problemen op. De overheid ís het probleem.' Het heeft geleid tot een politiek van boosheid en cynisme.

In dit klimaat waarin Bokitogedrag gedijt, verschijnt 'The Donald' in de arena. Vanaf nu klinken Jeb, Marco, Bobbie, Ted, Carly en Rick ineens als naïeve slapjanussen. 'Ze benoemen de problemen niets eens, laat staan dat ze met echte oplossingen komen.' Weg met de nuance!

Nee, dan Trump.

De terreur van IS? 'We gaan eropaf, delen fikse klappen uit ('knock the hell out of them') en pikken de olie in.' Over banen: 'Chinezen stelen onze banen. Straf dat af.'

Miljoenen illegale immigranten in de VS? Zet langs de grens met Mexico (3.100 kilometer) een muur en stel de twaalf miljoen illegalen (oud, jong, kinderen) op transport terug naar Mexico. Dat wordt een razzia van epische proporties. En vast en zeker 'live op CNN'.

Onhaalbare plannen

Hoe meer analisten de onzinnigheid van deze plannen laten zien hoe steviger de voorsprong van Trump in de peilingen. Zijn website Donaldjtrump.com is illustratief. Onder 'positions' behandelt Trump alleen immigratie. Over geen énkel ander onderwerp legt hij uit hoe hij zijn geliefde Verenigde Staten van Amerika uit het slop wil trekken. Je vindt op de website wél een bonte collectie petjes, truien, stickers, vlaggetjes en jacks met steevast de strijdkreet 'Make America great again'.

Wie wil dat nu niet? Dat Trumps plannen onhaalbaar zijn, maakt niet uit. Hij agendeert problemen op onconventionele wijze. 'Ben je het er niet mee eens? Betere oplossing in gedachten? Laat maar horen.'

Donald ('I am a winner') Trump werpt zich met succes op als politieke buitenstaander. Zijn miljardenrijkdom ('Ik ben echt héél rijk') maakt hem onafhankelijk van rijke geldgevers die de campagnes van andere kandidaten vergiftigen. 'Vertrouw op mij', zegt Trump. 'Ik ben de enige kandidaat die écht voor jullie belangen opkomt.'

Hij is populair onder de miljoenen boze kiezers ('the f... you boys') en arme Amerikanen die hopen op een daadkrachtige president (dan heeft Trump even géén hekel aan 'losers'). En politiek spelbederf? En dat hij alle regels van politiek fatsoen aan zijn laars lapt? Houden de vijanden van Amerika zich wél aan de regels? Nou dan!

Hoe ver kan Trump komen?

Hij grossiert - een beetje à la Geert Wilders - in politieke wijsheden waarvan veel kiezers uitroepen: 'Hè, hè, eindelijk iemand die het hardop durft te zeggen.' Dat ontregelt tegenstanders en maakt het verdere verloop van de campagne spannend. Wie zeker weet dat Trump deze wedstrijd verliest en géén president wordt, bluft.

Beeld afp
Charles Groenhuijsen, oud-correspondent van de NOS en schrijver van Oh, oh Amerika.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden