OpinieVeeboeren

Trekkerverzet? Wil de laatste veeboer het licht uitdoen?

De veeboeren voeren een achterhoedegevecht. En dat hadden ze dertig jaar geleden al kunnen weten, stelt Wim de Kok.

Boerenprotest, vorige week in Den Haag, tegen het beleid van minister Schouten. Beeld ANP

In het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw deed ik spreekbeurten op boerenbijeenkomsten. Op regenachtige herfstavonden vond mijn Renault 4 haperend de weg naar een zaaltje Concordia ergens in de Achterhoek, waar ik uiteindelijk net op tijd of net iets te laat zweterig een rokerige arena kwam binnenstormen.

Ik werkte voor Lekker Dier, de actiegroep tegen de bio-industrie en de voorganger van Wakker Dier. Lokale boerenorganisaties dachten dat het leuk zou zijn om zo’n stedeling van Lekker Dier eens uit te nodigen voor een avond van luidruchtig vertier. Dat ik zelf tussen de koeien was opgegroeid en de laatste ontwikkelingen in veehouderij in binnen- en buitenland haarfijn kende, was niet de verwachting.

Wanneer ik na welkom en gebed uiteindelijk achter het lessenaar mocht plaatsnemen, verkneukelde men zich op het komende uurtje baldadigheid. Ik had dit eerder gedaan en geoefend op een pakkende opening. Wanneer de zaal tot stilte was gemaand door de lokale voorzitter, begon ik: ‘Goedenavond. Ik heb slecht nieuws. Wanneer ik over vijf jaar hier terugkom, zit nog maar de helft van u in de zaal. De andere helft is door de schaalvergroting in de landbouw zijn bedrijf kwijtgeraakt.’

Vaak was het dan gedaan met de pret, want iedereen kende wel een collega die reeds de pijp aan Maarten had gegeven, uitgeknepen door de bank en moordende veevoercontracten. De rest van de avond werd een constructieve discussie over de problemen van het toenmalige boer zijn.

Rollen omgedraaid

Die herkenning van die realiteit en de schok dat ook hun bedrijf binnenkort aan de beurt zal zijn, is wat we nu zien in de reactie van veel boeren. De rollen zijn omgedraaid. De actievoerders zijn de boeren die nu een achterhoedegevecht voeren, wetende dat er in de toekomst geen plaats meer is voor de veehouderij en dat enkel nog wat hangbuikzwijntjes, sierkippen en wat rustieke runderen voor de gezelligheid het landschap zullen sieren.

De start-up Perfect Day in Californië kreeg vorige week een investering van 50 miljoen dollar van een Canadees pensioenfonds als onderdeel vanin totaal 300 miljoen dollar aan nieuw aangetrokken investeringen. De start-up maakt melkproducten. Geen namaakmelk van soja of haver, maar melkeiwitten verkregen door fermentatie zonder dat er een koe of waardeloos kalf aan te pas hoeft te komen.

U zult Perfect Day niet in de schappen van de supermarkt vinden. Herstel, u zult het straks in alle schappen van de supermarkt vinden, omdat het voornaamste product wei is. Wei, een bijproduct van reguliere kaasvervaardiging, zit in ontzettend veel producten in de supermarkt. Lees de kleine lettertjes maar. Voedselgiganten zoals ADM en Cargill sluiten nu contracten en investeren zelf in plant-based voedsel. De mens die als enig zoogdier de secretie uit de melkklieren van andere zoogdieren drinkt, hoeft dat straks niet meer te doen. De koeienboer wordt overbodig en mijn zaaltje in de Achterhoek loopt leeg.

Kwestie van prijs

Want ook de varkensboer, de kippenhouder en de kalvermester zijn straks niet meer nodig. Het is nog even een kwestie van prijs. De kipfilets zijn dankzij subsidie van de belastingbetaler nog steeds goedkoper dan de maiskolven. Verschuiving van subsidies en de wet van het groeiende volume zullen daar een einde aan maken.

Inmiddels investeren landen als Singapore en China miljarden in vleesvervangers en zijn in de Verenigde Staten de Impossible Burger en Beyond Beef met een grote opmars bezig, geholpen door de tienduizenden covid19-infecties onder Amerikaans slachthuispersoneel die tot schaarste en prijsverhoging in vleesschappen hebben geleid.

Plantaardig dieet

Door instanties bij de Verenigde Naties wordt al geruime tijd gepleit voor een verschuiving naar een plantaardig dieet om het mileu te redden en de wereld van voedsel te kunnen voorzien. De consument schuift ook geleidelijk op. De Nederlandse veeboeren voelen dat ze wel­eens de laatste generatie zouden kunnen zijn. Hun protest tegen wat uiteindelijk de wetten van de natuur zijn, is een laatste oprisping. Het imago wordt er niet beter op. Een laatste deuk in het imago van een uitstervend beroep. Kan de laatste veeboer het licht uitdoen?

Wim de Kok woont in Boston, werkt voor World Animal Net en is medeoprichter van Wakker Dier.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden