Column Nieuw Venster

Tot tien jaar geleden ging je online om te ontsnappen aan het dagelijks leven, tegenwoordig ís internet het dagelijks leven

Internet en sociale media vragen altijd om meer aandacht, waardoor de momenten van ontspanning vaak niet voelen als ontspanning. Beeld ANP XTRA

Het was een klein onderdeel van het rapport, maar in de berichtgeving die volgde op het CBS-onderzoek Opvattingen over sociale media ging het vooral over jongeren die zichzelf verslaafd noemden. ‘De loden last van de likes’, kopte de Volkskrant mooi. In Stand.nl, voorheen het dagelijkse speelkwartier voor woest inbellende babyboomers op NPO Radio 1 waar tegenwoordig godzijdank ook deskundigen worden geconsulteerd, werd gediscussieerd over de stelling ‘het gebruik van sociale media door jongeren neemt problematische vormen aan’.

Natuurlijk, jongeren zijn meer bezig met hun telefoon dan de gemiddelde 65-plusser. En ze slapen er blijkbaar slechter van. Maar het hoge percentage jongeren dat zich verslaafd noemde (29 procent) zou ook gedeeltelijk verklaard kunnen worden door inflatie van de term verslaving bij die leeftijdscategorie. ‘OMG, ik ben echt verslaafd aan de cold brew latte van Starbucks’, is iets wat jongeren zeggen, en ouderen niet.

'Gewoonweg leuk'

Zelf kauwde ik het langst op een ander weetje uit het rapport. Acht op de tien volwassenen in Nederland gebruiken sociale media omdat ze het ‘gewoonweg leuk’ vinden. Ik ging na of ik sociale media ook ‘gewoonweg leuk’ vind, intrinsiek leuk dus, om geen andere reden leuk dan leuk. Ik mag ’s avonds op de bank dan vastgelijmd zitten aan mijn telefoon, ‘gewoonweg leuk’ is het meestal niet. Daarvoor zit ik te hard te zuchten, om het ding vervolgens weg te leggen en nog geen vijf seconden later weer op te pakken.

Het gekauw kwam vooral door een stuk dat ik deze week las op de site van New York Magazine. ‘Ik weet niet meer hoe ik tijd moet verspillen op internet’, schreef de Amerikaanse freelancejournalist Dan Nosowitz. Hij had zin gehad om lekker te lanterfanten online, blij te worden van nietsdoen, maar had zich plotseling gerealiseerd dat hij niet meer wist waar hij die ontspanning moest zoeken. ‘Uiteindelijk typte ik NYtimes.com in en klikte op enter. Like a freaking dad.’ Internet is alles tegenwoordig, concludeerde Nosowitz, behalve ‘leuk’.

Het is een heerlijk nostalgisch stuk, waarschijnlijk herkenbaar voor veel dertigers die zich nog een tijd zonder internet kunnen herinneren, maar zich ook ontwikkelden tot volwassenen op datzelfde internet. Zelf dacht ik aan de eindeloze avonden op MSN waarop er niets gebeurde, behalve die keer dat mijn beste vriend uit de kast kwam, hoewel we dat ook al jaren wisten. In mijn studententijd ontsnapte ik aan Hegel en Habermas op Hyves. Dat was altijd leuk, zonder gezucht en oplopende zelfhaat wegens het gebrek aan discipline. Iets wat zeker een verspilling van kostbare tijd was, voelde als een kostelijke verspilling van tijd. Zelfs de eerste schreden op de inmiddels zo vermaledijde netwerken Facebook en Twitter waren fijn.

Weinig te ontdekken

‘Word je niet gewoon...’ mijn vriend pauzeerde even, zocht vermoedelijk naar wat vriendelijkers dan ‘een oude zeur’, en hield het toen maar bij ‘oud’. En inderdaad, er valt nog maar weinig te ontdekken. Maar Nosowitz’ verklaring is interessanter: tot tien jaar geleden ging je online om te ontsnappen aan het dagelijks leven, tegenwoordig ís internet het dagelijks leven. Het is een middel om je wereld en werk efficiënt in te richten, om snel even te informeren hoe het gaat met vrienden en op de hoogte te blijven van het nieuws. En het vraagt altijd om meer aandacht, waardoor de momenten van ontspanning, ’s avonds op de bank dus, vaak niet voelen als ontspanning. Zelf had ik vermoedelijk eveneens ‘gewoonweg leuk’ aangekruist in de enquête van het CBS, omdat ik eigenlijk ook niet goed weet waarom ik die smartphone vast heb. Het slechte nieuws: in Silicon Valley weten ze het waarschijnlijk wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden