Tot groot ongenoegen van veel Italianen: vanaf nu alleen naar school mét vaccinatiebewijs

Media in Italië

Waarover hebben de media het in Italië? De nieuwe vaccinatiewet en huilende ouders, constateert onze correspondent Jarl van der Ploeg.

Twee miljoen families met vraagtekens, bijna uitgestorven ziektes, rijen bij de ziekenhuizen, ruzies in rijen bij de ziekenhuizen, huilende kinderen, nieuwe wetten, uitzonderingen op die nieuwe wetten en politieke polemiek: de zomervakantie in Italië is deze week officieel ten einde.

Nog liggend op het strand konden de Italianen al lezen dat hun parlement halverwege de zomer een wet goedkeurde waardoor kinderen voortaan verplicht zijn zich te laten vaccineren tegen in totaal tien ziektes, waaronder polio, tetanus, mazelen, kinkhoest en rodehond.

Reden daarvoor was de wederom oplaaiende mazelenepidemie die dit jaar al meer dan vierduizend mensen trof. Drie patiënten stierven aan de ziekte, wat volgens experts vooral kon gebeuren vanwege de groeiende hoeveelheid Italianen die zich niet laat inenten. Sinds enkele jaren gaat de vaccinatiegraad in het land alleen maar omlaag: momenteel is 87 procent van de Italianen tegen de mazelen ingeënt, wat veel lager is dan de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geadviseerde 95 procent.

Om dat tegen te gaan zijn kinderen deze eerste schoolweek voor het eerst verplicht te zijn ingeënt. Kinderen tot 6 jaar die geen bewijs hebben van de polikliniek, wordt de toegang tot de kleuterschool of crèche simpelweg ontzegd. Voor kinderen tussen 6 en 16 jaar (zij vallen onder de leerplicht en kunnen daarom niet worden geweigerd) wachten boetes tot 500 euro.

Ongeveer 10 procent van de schoolgaande kinderen, zo blijkt deze week, heeft geen vaccinatiebewijs - dinsdag werd in Milaan voor het eerst een jongetje geweigerd bij zijn kinderdagverblijf. Halverwege de dag stuurde de Italiaanse krant Corriere della Sera zelfs een pushbericht naar de telefoons van haar lezers omdat de ouders zoveel amok maakten dat de militaire politie moest uitrukken naar de crèche.

Nu wordt de gemiddelde Italiaan altijd wat kriegel wanneer hij iets moet van de overheid, maar in combinatie met het geldende wantrouwen tegen de farmaceutische industrie en de continue bekommernis om de eigen gezondheid, resulteert deze nieuwe vaccinatiewet al weken in fikse protesten. Op de journaals was meermaals te zien hoe duizenden ouders, standaard getooid in de protestkleur oranje, elkaar vanaf podia huilend vertelden hoe hun kinderen ziek waren geworden door inentingen. De regering, zo scandeerden zij dan ook luid, waren 'moordenaars'.

Dat deze antivaccinatiebeweging allesbehalve marginaal is in Italië, blijkt ook uit de politieke bijstand die ze geregeld krijgt. Zo riepen Kamerleden van de Vijfsterrenbeweging, de grootste oppositiepartij van het land, twee jaar geleden nog op om vaccinaties juist wettelijk te verbieden vanwege 'de link met ziektes als leukemie, kanker, autisme en allergieën'.

En ook nu weer draait de eerste schoolweek uit op een politieke strijd tussen links en rechts. Zo hebben politici in de regio Veneto al een regionaal decreet vervaardigd dat de verplichte inenting met twee jaar uitstelt en biedt de regio Puglia sinds kort speciale rechtsbijstand aan ouders die de wet willen aanvechten.

De antivaccinatiebeweging krijgt zelfs steun uit onverwachte hoek, zo schreef de Italiaanse krant La Repubblica. Omdat Italië praktisch stil ligt in de vakantiemaand augustus, klaagden veel ouders dat het schier onmogelijk was een afspraak te maken met de prikdokter. Daarom veranderde de regering in allerijl de spelregels: Italiaanse kinderen zijn deze eerste week enkel welkom op school met een vaccinatiebewijs óf met een e-mail waaruit blijkt dat hun ouders in elk geval geprobeerd hebben een afspraak te maken.

Jarl van der Ploeg is correspondent in Rome.