Top met gevolgen

Het kost geen moeite om argumenten te vinden voor de stelling dat de nucleaire veiligheidstop in Washington weinig substantiële resultaten heeft opgeleverd. De twee grote probleemgevallen Iran en Noord-Korea schitterden door afwezigheid.


Landen als Israël en Pakistan toonden geen enkele bereidheid om zich te voegen naar het inspectieregime van het Non-Proliferatieverdrag (NPV). Er werden met veel fanfare overeenkomsten getekend – zoals tussen de Verenigde Staten en Rusland over de vernietiging van een grote voorraad plutonium – die in feite een herbevestiging zijn van al vele jaren geleden gemaakte afspraken.

Maar het zou ook van grote naïviteit getuigen om te verwachten dat een topconferentie als deze de risico’s van de kernbewapening in één klap zou weten te bedwingen. Nucleaire arsenalen die in zestig jaar zijn opgebouwd, laten zich niet in twee dagen uitdunnen en onder strikte controle plaatsen.

Zo bezien is het al een hele prestatie dat president Obama erin is geslaagd een zo prominent gezelschap bijeen te krijgen en te doen instemmen met het streven al het kwetsbare nucleaire materiaal in de wereld binnen vier jaar zodanig op te slaan dat het niet in handen van terroristische groeperingen kan vallen. Bovendien ontbrak het niet geheel aan concrete stappen: Oekraïne, Canada en Mexico zegden toe hun voorraden hoog verrijkt uranium op afzienbare termijn af te stoten. Vooral in het geval van Oekraïne – dat na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie korte tijd feitelijk de op twee na grootste kernmacht ter wereld was – gaat het om een aanzienlijke hoeveelheid.

Maar daarmee is de koek wel op. Of staat er misschien nog een andere koek te rijzen? Dat er, ondanks alle mitsen en maren, van de top toch een positief signaal uitgaat, heeft veel te maken met de stuwkracht die het optreden van de Amerikaanse president momenteel vertoont, vooral als het gaat om nucleaire ontwapening. Hij boekte een belangrijk succes met het Amerikaans-Russische akkoord over reductie van de strategische kernwapenarsenalen.

Met de herziening van Amerika’s nucleaire beleid, de Nuclear Posture Review, gaf hij reliëf aan zijn belofte de rol van kernwapens in het Amerikaanse veiligheidsbeleid verder terug te dringen. Nu heeft hij de nucleaire veiligheid nadrukkelijk op de internationale agenda weten te zetten. In mei volgt de vijfjaarlijkse NPV-toetsingsconferentie in New York over versterking en naleving van de non-proliferatie.

Dit alles dient niet alleen de nucleaire ontwapening als zodanig, maar ook een specifiek politiek doel: het formeren van een breed internationaal front tegen de mogelijke ontwikkeling van een Iraans kernwapen, dat de toch al labiele constellatie in het Midden-Oosten nog verder zou ontregelen. Is deze hoofdprijs dichterbij gekomen door de top in Washington?

Van Amerikaanse zijde werd gemeld dat de Chinese president Hu Jintao tegenover Obama duidelijk de bereidheid had uitgesproken om tot een gezamenlijk standpunt te komen inzake nieuwe sancties tegen het almaar onbuigzame Iran. Dat zou waarlijk winst zijn. Maar afgewacht moet worden of in de beraadslagingen over een nieuwe VN-resolutie dienaangaande China toch weer niet als vanouds het rempedaal bedient.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.