Commentaar Raoul du Pré

Tienminutentreinen zijn broodnodig om de druk op de overvolle Randstad wat te verlichten

Een spoornet vol tienminutentreinen is een uitstekend idee. Maar niet alleen voor volgende kabinetten.

Reizigers tijdens de avondspits op station Rotterdam Centraal. Beeld ANP

In het actuele politieke klimaatdebat speelt openbaar vervoer nauwelijks een rol. Dat is merkwaardig, omdat in de modellen van de planbureaus een gemiddelde reizigerskilometer met het ov ongeveer half zoveel hinder voor de leefomgeving geeft als een gemiddelde reizigerskilometer met de auto. Daar is een wereld te winnen.

In alle opzichten, want de bijdrage van het openbaar vervoer aan de dagelijkse mobiliteit is tamelijk gering. Alleen tussen de grote steden in de Randstad gelden trein, tram, bus en metro voor veel mensen als een volwaardig alternatief voor de auto. Landelijk gezien biedt het ov voor 90 procent van de autoverplaatsingen geen concurrerende reistijd, blijkt uit de cijfers: ook in de spits duren deze reizen met het ov meer dan tweemaal zo lang als met de auto. In dat licht is het geen eenvoudige opdracht om ­automobilisten naar het station te lokken.

Maar dat is de huidige situatie. Verder vooruit kijkend kan dat wel veranderen. In de jongste prognose van het ministerie van Infrastructuur staat Nederland in 2040 ­immers nagenoeg constant in de file. Enorme stagnatie dreigt, die niet meer is op te vangen met extra asfalt.

Daarom is het een uitstekend plan van staatssecretaris Van Veldhoven om in elk geval centraal Nederland te voorzien van een spoornetwerk waarop om de tien minuten treinen rijden in de ring tussen negen grote steden. Dat zal alleen al nodig zijn om de autonome reizigersgroei op te vangen en propvolle treinen te voorkomen, maar ook om de druk op de overvolle Randstad wat te verlichten. Dat lukt alleen als die voor het woon-werkverkeer goed ­bereisbaar blijft vanuit de omliggende provincies.

Voor de politiek is deze categorie projecten doorgaans minder interessant. Ze vergen miljardeninvesteringen, terwijl geen kiezer voor de volgende verkiezingen profiteert van het effect. Daar zal ook Van Veldhoven tegen aanlopen als zij het plan verder uitwerkt. Vreemd genoeg stelt zij vooral vertrouwen in volgende kabinetten, terwijl zij er zelf pas net zit, in een kabinet dat in het hele klimaatbeleid de knopen nog moet doorhakken. Als het de staatssecretaris menens is, staat zij bij de onderhandelingen in het voorjaar vooraan, zodat ze daarna meteen kan beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.