VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Zevenbergen

Terwijl Tata Steel bijna gratis 34 miljard liter leidingwater verbruikt, moet u zuinig doen met zwembaden

In een voormalige Brabantse suikerfabriek waar ooit tonnen suikerbieten werden opgeslagen, liggen nu, compact verpakt in grote dozen, stapels zwembaden uit China. Kinderzwembaden, bubbelbaden, opzetzwembaden, inbouwbaden. Rond, rechthoekig of ovaal, met namen als Intex, Poollux, Proswell en Vogue.

In een basisbadje van 79 euro, met filterpomp, gaat al 2.300 liter water. Dat kan snel oplopen tot 16.000 liter voor een opzetzwembad van zes bij drie meter – en dat is nog lang niet het grootste.

Waterbedrijf Vitens, dat over het drinkwater van ruim vijf miljoen huishoudens in vijf provincies gaat, waarschuwde in mei al dat in Gelderland en Overijssel minder water uit de kraan kwam. Omdat mensen dit jaar thuis blijven lag het verbruik op piekmomenten al tot 70 procent hoger dan normaal. Klanten werden opgeroepen vooral geen zwembaden te vullen.

En er is droogte. Maar vanuit zwembadenwebshop.nl in Zevenbergen stromen de zwembaden zo vanzelfsprekend als water Nederland in. Met de lockdown in maart barstte het los, half april was alles uitverkocht. Even lag de aanvoer vanuit China daarna door corona stil, maar nu sturen ze alweer nieuwe orders.

Showtuin van de zwembadenwebshop.nl.

Eigenaar Bastin van Oers van de zwembadenwebshop constateert dat zijn zaak al een paar jaar ‘honderd procent wordt geholpen’ door klimaatverandering. De pandemie werd de kers op zijn taart. Klanten bieden honderden euro’s extra voor een laatste showroomexemplaar. Bastin zag een van zijn zwembaden, winkelprijs 700 euro, laatst voor het vijfvoudige terug op Marktplaats.

Mensen met een beetje ruimte kopen een zwembad nu in een oogwenk online, het privézwembad is volledig gedemocratiseerd. Zwembaden zijn de nieuwe trampoline. En de mensen die een paar jaar geleden een voorzichtig zwembadje kochten willen nu ‘groter en dieper’ zegt Bastin, ‘een zwembad werd een hobby, net als een aquarium’. Ik schreef hier al eens over een probleemzwembadje in een volksbuurt in Deventer. Ieder jaar werd het een stukje groter.

Zwembad in Deventer: ieder jaar een stukje groter.

Het zwembad individualiseerde met de burger mee. Als je nu op een Nederlandse camping komt hebben mensen hun eigen zwembadje naast de caravan. Ga maar eens kijken op camping ‘t Haasje in Oosterhout (‘met zwembad!’), zegt bezoeker Wil Vermeulen uit dat dorp in de winkel. Zelf heeft Wil een bad van vijf meter doorsnee in de tuin staan voor vijf kleinkinderen. Goed voor 17.000 liter water. Wil: ‘Aan de ene kant schaam ik me diep’. Op de Peel in Brabant veroorzaakte de droogte vorig jaar de grootste veenbrand ooit en de boeren hier kregen al eens een sproeiverbod.

Maar aan de andere kant past Wils vrouw Erica in de zomer hele dagen op die vijf kleinkinderen, want zij gaan verder nergens heen. ‘Geen vliegvakantie.’ Dan zijn ze blij als die zich kunnen vermaken.

Zwembadbezitters weten best wat ze de droogte aandoen. Menno van der Pluijm uit Hoge Zwaluwe (zes kinderen en een Intex met 7.000 liter): ‘Je denkt wel: is het nog ethisch verantwoord’.

Maar zelfs Wilma van Pelt (een boerderij bij Dordrecht, ze begrijpt dus hoe zwaar sproeiverboden zijn) noemt haar zwembad ‘mijn beste aankoop ooit’. Hoeveel liter erin gaat weet ze niet, ‘maar het duurt zesendertig uur om hem te vullen’. Dat gebeurt één keer, in mei.

Het lijkt al bijna asociaal, mensen die bij droogte zwembaden blijven volgooien, maar wie het zwembadwater onderhoudt met chloor en ph-tabletten vult het zwembad alleen in het voorjaar en de rest van het seizoen niet meer. Bovendien dreigt het individu hier opnieuw verantwoordelijk te worden gemaakt terwijl grootverspillers vrij baan krijgen. Zie vliegschaamte, vliegprijzen blijven onverantwoord laag omdat vliegmaatschappijen geen fatsoenlijke kerosinebelasting betalen.

Leidingwaterbelasting, ooit bedacht om zuinig gebruik te stimuleren, geldt in Nederland alleen tot een verbruik van 300 kuub: 300 duizend liter. Voor gewone huishoudens dus: een vierpersoonshuishouden gebruikt gemiddeld 191 duizend liter. Maar wie meer dan 300 duizend liter per jaar gebruikt, betaalt dus helemaal géén leidingwaterbelasting. Dit geldt voor alle industriële grootverbruikers.

Het zwembad van Wilma van Pelt: vultijd 36 uur.Beeld Privé-foto

Onderzoeksplatform Follow The Money publiceerde hier vrijdag een goed verhaal over: Tata Steel (hallo daar zijn we weer), gebruikte in 2018-2019 naar eigen opgave 34 miljoen kuub leidingwater. Dat is 34 miljard liter. Volgens FTM betaalde Tata daarover 100 euro leidingwaterbelasting.

Hon-derd euro!

Waterschaamte is kortom weer iets voor gewone mensen. Gisteren beloofde minister Van Nieuwenhuizen tijdens het Algemeen Overleg Water in de Kamer dat bekeken zal worden of deze verdeling ‘standhoudt’.

Ik zou niet weten waarom wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden