Een groot deel van het dorp Sitio Pariahan, op de Filipijnen, zakt jaarlijks 4 tot 5 centimeter dieper het water in.

Beeldvormers Pariahan

Terwijl dit Filipijnse dorp het water in zakt, kijkt iedereen naar Greta Thunberg

Een groot deel van het dorp Sitio Pariahan, op de Filipijnen, zakt jaarlijks 4 tot 5 centimeter dieper het water in. Beeld AFP

Berichten over klimaatverandering trekken weinig aandacht als er geen foto van Greta Thunberg boven staat. Want dan zouden we het over het echte probleem moeten hebben, in plaats van over de Zweedse tiener.

Grote kans dat u dit stuk over de klimaatcrisis overslaat. Er staat immers geen portret van Greta Thunberg boven. In plaats daarvan een apocalyptische foto van Sitio Pariahan, een half spookdorp aan de Baai van Manilla, ten noorden van de Filipijnse hoofdstad. In een reportage van onlinemagazine Vice las ik dat door toedoen van verkeerd bodemgebruik en het stijgen van de zeespiegel een groot deel van Pariahan sinds 2003 jaarlijks 4 tot 5 centimeter dieper het water in zakt. Er zijn bewoners die vertellen over de tijd dat ze over rotsachtige paden en langs grote bomen naar school liepen. Hun kinderen moeten per boot. Van de bomen die ze onderweg tegenkomen, steken slechts kale kruinen boven het water uit.

Pariahan is klein. Bewoners trokken weg of pasten zich aan. Maar wereldsteden als Jakarta, Lagos en Washington zinken net zo goed. Waar moeten al die bewoners straks naartoe?

Niet om aan te zien

Niet te doen, zo’n vraag. Niet om aan te zien ook, zo’n foto. Wat moet je als doodgewone, machteloze burger met zoveel onheilstijding? En waarom staat er geen portret van Greta Thunberg bij? Dan konden we het tenminste over háár hebben. Want heb je gezien dat ze een boks kreeg van Obama, en met Arnold Schwarzenegger op de foto staat? Bekeek je het filmpje van haar speech bij de VN Klimaattop van de week? Wat een held, ze legde precies de vinger op de zere plek. Wat was ze boos hè? Dat gezicht sprak boekdelen. Hoe komt ze er trouwens bij om zo uit te vallen tegen volwassenen, met die gekke vlechten en d’r psychische aandoening. En dan die tóón. Dat is de toon van een kind dat wordt gebruikt door de klimaatlobby en de fopwetenschap. Geloof haar niet, ze is hypocriet, kijk: een babyfoto waarop ze duidelijk een wegwerpluier draagt.

Het is slechts een (gekuiste) greep uit de reacties. En te midden van de labbekakkerige aanvallen op het uiterlijk van de jonge activist door de feitenvrije ‘realisten’ onder ons, die anderen beschuldigen van hysterie maar zelf graag spreken van vluchtelingenstromen van bijbelse proporties, en de pogingen van hen die voor Thunberg opkwamen en in één moeite door symbolisch wilden afrekenen met de gehele mannelijke populatie van boven de 60 (twee uitersten uit de tombola der identiteitspolitiek), verscheen halverwege de week het nieuwste wetenschappelijke rapport over de veel te snelle opwarming van de oceanen. Het verzoop een beetje in het smeltwater van de lawaailawine. Was ik de klimaatcrisis, ik zou me inmiddels wanhopig afvragen wat ik toch fout deed, dat zo veel mensen me straal blijven negeren.

Imagoprobleem

Het gekke is: niemand minder dan Thunberg zelf waarschuwt hier al tijden voor. De Zweedse tiener, die zich volkomen terecht zorgen maakt om onze aarde en in een jaar tijd uitgroeide tot hét gezicht van de wereldwijde klimaatbeweging, begrijpt als geen ander dat de klimaatcrisis een joekel van een imagoprobleem heeft. Ze gebaart naar fotografen dat ze geen extra aandacht wil tijdens een demonstratie. Ze zegt dat politici moeten stoppen met het nemen van selfies met haar en andere jonge demonstranten, dat hun bewondering niets betekent als ze verder geen actie ondernemen. Het gáát niet om mij, herhaalt ze steeds weer.

Maar zo werkt beeldvorming natuurlijk niet. Waar de klimaatbeweging een jaar geleden nog een smoel ontbeerde en haar als voorvechter goed kon gebruiken, wordt nu elk gesprek over de opwarming van de aarde gesmoord met ‘Ja, maar Gréta!’ en een foto van haar als wraakgodin. Hoeveel wetenschappelijke feiten ze ook aandraagt, hoe ze ook hamert op collectieve verantwoordelijkheid, wat ze ook doet om de aandacht te verleggen van haarzelf naar dat wat haar aan het hart gaat – het klimaat, dat is zíj.

De rechtszaak die ze nu met vijftien andere kinderen aanspant tegen vijf van de meest vervuilende landen wordt gezien als háár rechtszaak. Reden voor Emmanuel Macron, president van een van die landen en een volwassen man, om de Zweedse te waarschuwen: Niet tegenwerken, jij. Wereldleiders willen bezorgde tieners doorgaans graag highfiven, vooral wanneer er een fotograaf in de buurt is, maar worden ze irritant, dan moeten ze terug naar school. Intussen broeit en groeit de ongefundeerde haat tegen Thunberg als persoon, tegen haar als gezicht van een wereldwijde crisis waar zij niet voor verantwoordelijk is, maar waar ze wel continu op aangesproken wordt.

En Pariahan maar ongezien zakken.

DE VOLKSKRANT KLIMAATGIDS

Hoe kun je groenere keuzes maken, zonder het gevoel te hebben dat je van alles moet opgeven? Doe de test of lees de verhalen in deze klimaatgids

HET BROEIT WERELDWIJD.EN IN NEDERLAND. 

Meningen genoeg over de verandering van het klimaat, je zou er de feiten bijna door vergeten. Deze drie interactieve visualisaties laten harde data achter de wereldwijde opwarming zien. Wie zijn de grootste vervuilers? Hoeveel warmer wordt het in Nederland? Hoe zit het met CO2 en de 2 °C-grens? En ook: de gevolgen voor de Elfstedentocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden