VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Nieuwstadt

Terwijl de klimaattop tegen ontbossing stemt probeert een autofabriek hier een oud bos te slopen

null Beeld
Margriet Oostveen

Fijn dat op de klimaattop in Glasgow een akkoord tegen ontbossing is gesloten, want kijk even mee hoe autofabrikant VDL Nedcar er intussen nog alles aan doet om een oud Limburgs bos te slopen. Ze willen daar een nieuwe fabriekshal bouwen voor een extra productielijn.

Wie nu naar het Sterrebos bij Nieuwstadt loopt, stuit op bewakers en een hek met prikkeldraad, een hangslot en borden ‘verboden toegang’. Daarachter staan eiken tot ruim tweehonderd jaar oud. Zodra ik over een weggetje langs het bos wandel, komt er een auto met extra bewakers achter me aanrijden.

Het bos was altijd openbaar toegankelijk, ‘maar het is ons eigendom’, zegt een woordvoerder van VDL Nedcar later. Er mag niemand meer in sinds activisten in de bomen klommen om meters plastic te verwijderen die daar door VDL waren aangebracht: ‘Vernieling van ons eigendom’, volgens de autofabriek.

Geen woord van VDL over wat het VDL-plastic zelf dan weer doelbewust vernielt: de holen van de beschermde vleermuizen die in de oude bomen woonden. Dit plastic moet voorkomen dat de vleermuizen nog naar hun eiken kunnen, want dan geldt er geen kapvergunning meer.

VDL Nedcar moest om te mogen kappen een ‘compensatiebos’ aanleggen. Daar mogen de vleermuizen voortaan wonen, vlak naast het Sterrebos.

U ziet geen compensatiebos? Tja, dat kan, omdat die sprieten in dat veld wel erg jonge eikjes zijn. Kost ze nog een eeuw om tot even machtige eiken uit te groeien. In de leegte daartussen zijn houten palen met zwarte kastjes voor de vleermuizen in de grond geslagen.

Het is alsof iemand heeft aangekondigd je huis kort en klein te komen slaan en een bouwkeet neerzet: gaat u daar maar fijn wonen.

In het Sterrebos leven en eten meer beschermde diersoorten: de kleine ijsvogelvlinder, de levendbarende hagedis, de das – daarvoor heeft Nedcar elders dassenburchten moeten aanleggen. Het bos is ook onderdeel van een Rijksmonument. En dan begin ik nog niet over de functie van zo’n bos om de stikstofcijfers te verlagen. Maar VDL Nedcar moet en zal kappen.

Plastic van Nedcar tegen beschermde vleermuizen Beeld Paula Wielders
Plastic van Nedcar tegen beschermde vleermuizenBeeld Paula Wielders

We bevinden ons in het smalste stukje van Limburg. ‘Vroeger noemden we het hier de groene taille’, zegt Paula Wielders uit Nieuwstadt, die er opgroeide. Van dat natuurgevoel is niet veel meer over. De vervuilde dampen uit het Roergebied waaien deze kant op en 11 kilometer verderop begint het chemisch industrieterrein Chemelot. Op drie kilometer ligt nu een biomassa-centrale. En even ten oosten van Nieuwstadt, dat maar zo’n 300 meter van de Duitse grens ligt, is een nieuwe Duitse autoweg aangelegd.

Nu wil Nedcar dus weer uitbreiden, waarvoor dan ook nog een Nederlandse rijksweg verder richting Nieuwstadt wordt verplaatst. En nu zit Paula in de actiegroep Red het Sterrenbos.

De woordvoerder van VDL Nedcar schermt nogal buitenproportioneel met werkgelegenheid (‘voor heel West-Europa’), die zou staan of vallen met dit bos. Daar is geen hard bewijs voor. Niettemin stemden de Provinciale Staten van Limburg eind 2020 al in met het plan ‘Uitbreiding VDL Nedcar’. Toen verleenden ze ook de kapvergunning.

Maar de stichting De Groene Sporenwolf – dat zijn inwoners van Nieuwstadt die eerder al eens succesvol procedeerden tegen een spoorlijn die Nedcar wilde aanleggen – begon twee bodemprocedures tegen de provincie: tegen de uitbreiding van de autofabriek en tegen het kappen van het Sterrebos.

Die uitspraken kunnen nog maanden op zich laten wachten. VDL Nedcar kondigde aan begin november botweg te gaan kappen. De actievoerders uit Nieuwstadt vroegen de voorzieningenrechter van de Raad van State daarop de provinciale kapvergunning op te schorten tot de definitieve uitspraken. En ze kregen gelijk: op 14 oktober oordeelde de voorzieningenrechter dat het ‘onomkeerbare’ verlies aan oude bomen en de beschermde dieren die daar leven voorlopig zwaarder weegt dan het economisch belang van VDL Nedcar.

Daarna zijn jonge, radicale sympathisanten dus snel bomen ingeklommen om het plastic weg te halen, zodat de vleermuizen weer in hun bomen kunnen wonen.

Maar VDL Nedcar maalde niet om een gerechtelijke uitspraak ter bescherming van bos en dier, gooide er een slot op en plakte dus weer plastic rond de bomen. Want Glasgow zal allemaal wel, maar groeien telt.

null Beeld Paula Wielders
Beeld Paula Wielders
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden