column eva en eddy posthuma de boer

Terugverlangen naar de onthaasting

Het leven door de ogen van de Posthuma de Boers – een foto uit het rijke naoorlogse archief van vader Eddy, met een tekst van dochter Eva. Vandaag: de keerzijde van de digitale revolutie.

Knokke, 1986. Beeld Eddy Posthuma de Boer

Vroeger dacht ik dat er niets meer zou veranderen. Sinds het vroeger van mijn ouders, dat ik me voorstelde in zwart-wit, had de wereld een metamorfose ondergaan, en nu hadden we alles. Er viel niets meer uit te vinden of te verbeteren. De wereld was af, en was perfect. Toch brak er een revolutie uit, een vrijwel onzichtbare, digitale, waarin de luchtwegen werden aangelegd die onze communicatie nu beheersen. Hadden we daar behoefte aan? Volstond de fax niet? Eigenlijk gaat alle verandering, in alle tijden, over versnelling: vervoersmiddelen die ons sneller van A naar B brengen, machines die sneller produceren, communicatielijnen die ons sneller met elkaar in contact brengen. Vraag is of we beter worden van al dat racen. Op alle beeldschermen gaan inmiddels waarschuwende stemmen op van goeroes en wetenschappers: dat we verworden tot ongeduldige wezens, dat we alles nú willen omdat we alles ook nu kunnen krijgen, dat de digitale revolutie een instantmaatschappij creëert die onze creatieve capaciteiten, onze rust, ons vermogen tot verdieping doodt.

We zijn verslaafd. Ik ook. Mijn kinderen ook. Het is hét onderwerp van ruzies. ‘Kom in godsnaam van die telefoon af!’ ‘Je zit er zelf ook op!’ De keerzijde van de revolutie toont zich, zoals dat met revoluties gaat. Gedichten, gedachten, gesprekken, melancholie, verveling, sentiment: allemaal om zeep. We gaan te hard. We denderen, we duiken, we vervlakken. Het woord onthaasting kent mijn toetsenbord niet, daarvan maakt het ‘ontlasting’. Ik bedoel maar.

In haar laatste voorstelling deelde Sanne Wallis de Vries een fantasie over een tamme affaire. Daar moet ik vaak aan denken in mijn gepieker over de teloorgang van de rust. Voor mijn kinderen biedt het niet direct een oplossing, die zijn er wat jong voor, maar voor mezelf zie ik er wel heil in. Volgens Sanne Wallis de Vries is een tamme affaire – in tegenstelling tot een woeste affaire waarbij je meteen de kleren van elkaars lijf rukt – een affaire waarbij je op een zachte bank een boek leest, samen, stiekem. Telefoon uit, niemand die je wat doet. Of waarbij je een marathoninterview luistert op de radio, samen, stiekem. Of een legpuzzel maakt van duizend stukjes van de Sound of Music, waarop al die kinderen kostuumpjes van gordijnstof dragen en de gordijnen er zelf ook op staan, waardoor je nooit weet of een puzzelstukje bij een kostuumpje hoort, of bij een gordijn.

Telefoon uit, niemand die me wat doet. Dus, bij dezen:

Vr. 40+ , getr., 2 k., zkt. mn voor tam. aff. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden