Opinie

Terughalen goud is gebaseerd op misplaatste emoties

We hadden de kosten en verspilling van tijd om een slordige 120 ton goud te verslepen kunnen vermijden.

Beeld anp

We kunnen weer opgelucht ademhalen. Een groter deel van onze nationale goudvoorraad is terug op eigen bodem. De afgelopen weken is in het 'diepste geheim' een flink deel van het edelmetaal vanuit New York naar Nederland gerepatrieerd. Een prachtig wapenfeit voor het CDA en de SP. Dit waren de partijen die zich recentelijk het meeste zorgen maakten over de verblijfplaats van ons goud.

In december 2012 al moest minister van financiën Jeroen Dijsselbloem Kamervragen beantwoorden over de 'whereabouts' van het goud. Het antwoord was helder: 11 procent lag gewoon in Amsterdam, 18 procent in Londen, 20 procent in Ottawa en de resterende 51 procent in New York. Maar dat nam de onrust niet weg. Want lag het er wel echt? Niemand, ook Dijsselbloem niet, had het met eigen ogen gezien. Wie weet waren de Amerikanen wel bezig om stiekem ons goud te verkopen. Dat goud moest dus terug, bleef het CDA vinden. Aan die wens heeft de Nederlandsche Bank (DNB) nu gehoor gegeven, zo werd vandaag bekend gemaakt. Nu ligt er in zowel Amsterdam als New York 31 procent van de 612 ton die we in totaal bezitten. Meer goud in eigen huis zou volgens DNB bijdragen aan een positief 'vertrouwenseffect' bij het publiek. Bovendien zouden we beter bestand zijn tegen een financiële crisis.

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem.Beeld anp

Sociale constructie

Persoonlijk maakt het mij niet veel uit waar het ligt. Als we als natie dan toch goud willen bezitten, zou het beter zijn als DNB een stuk grond zou hebben waar goud onder lag om het er vervolgens gewoon te laten zitten. Een stuk minder bewerkelijk dan het op te graven, om te smelten en op een andere plek weer onder de grond te verstoppen. Al dat goud ligt in kelders uiterst onproductief te wezen en het maakt echt niet uit waar dat gebeurt.

Vroeger diende goud als dekking voor ons geld, maar de dagen van de zogenaamde gouden standaard liggen gelukkig ver achter ons. Er is simpelweg niet genoeg goud beschikbaar om die te laten meegroeien met de omvang van de economie en de waarde van onze (overige) bezittingen. Vandaar dat het geld dat we nu gebruiken geen koppeling meer kent met een bepaalde hoeveelheid goud. Er zijn mensen die dat heel eng vinden, maar het is nu eenmaal een feit dat elk ruilmiddel op afspraken berust. Het is een sociale constructie. Goud heeft in ons betalingsverkeer geen functie meer.

Volstrekte onzin

Maar is dat goud dan geen mooi appeltje voor de dorst? Een buffertje voor slechte tijden? Niet echt. Met een prijs van 31.000 euro per kilo is onze voorraad vandaan bijna 19 miljard euro waard. Dat is niet eens genoeg om de maandelijkse overheidsuitgaven van te betalen, en het verbleekt bij de waarde van onze overige publieke en private bezittingen. Als nationale belegging stelt het dus helemaal niets voor en het is ook nog eens een risicovolle. Toen deze kwestie twee jaar geleden tot politiek gedoe leidde was ons goud nog 24 miljard euro waard. Het was beter geweest als we toen alles verkocht hadden, maar dat is natuurlijk wijsheid achteraf. In ieder geval hadden we de kosten en verspilling van tijd om een slordige 120 ton goud te verslepen kunnen vermijden.

Het is natuurlijk zo dat een deel van de bevolking echt denkt dat ons nationale heil afhangt van een paar kilo edelmetaal en er daarom graag bovenop zit. En de angst dat een geldsysteem dat niet gekoppeld is aan goud wel moet instorten leeft ook in diverse kringen. Deze gevoelens zijn onuitroeibaar. Door een deel van het goud terug te halen lijkt DNB aan dit soort sentimenten toe te geven. Ik neem aan dat onze centrale bankiers zelf begrijpen dat de weerbaarheid tegen een crisis hiermee op geen enkele manier is geholpen en dat het zogenaamde vertrouwenseffect waarvan gesproken wordt volstrekte onzin is. Door toe te geven aan dit soort misplaatste emoties is mijn vertrouwen er in ieder geval niet op vooruit gegaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden