Opinie

Terroristen niet met terreur aanpakken

De huidige terroristenafdeling werkt averechts en moet worden afgeschaft of ingrijpend veranderd.

Een protest deze maand in Den Haag tegen de terroristenafdelingen van gevangenissen in Rotterdam en Vught en de 'visitaties' die daar worden uitgevoerd Beeld anp

Nederland kent twee zogenoemde terroristenafdelingen: één in het huis van bewaring in Vught en één in Rotterdam. Die afdelingen worden gekenmerkt door een zeer streng regime. 22 uur per dag op cel, geen arbeid, en alleen bezoek van en telefoongesprekken met personen die tevoren zijn gescreend.

Alle gesprekken die de gedetineerden op de afdeling voeren, worden per definitie opgenomen door microfoons die er hangen. Hetzelfde geldt voor telefoongesprekken en voor gesprekken tijdens bezoek. Alles wordt opgenomen. Uitsluitend gesprekken met de advocaat worden niet opgenomen. Althans, daarvan gaan we vooralsnog maar uit.

André Seebregts, strafrechtadvocaat

Dan heb je de zogenaamde 'visitaties' die vaak onnodig plaatsvinden. Een visitatie houdt in: kijken in alle lichaamsholtes. De gedetineerde moet zich volledig uitkleden, met zijn rug naar de bewaarder gaan staan, voorover bukken en zijn billen spreiden.

Dat visiteren mag volgens de wet uitsluitend in geval van 'noodzakelijkheid'. Het is echter maar de vraag of steeds aan die eis wordt voldaan. Wanneer een gedetineerde vanuit een isoleercel wordt gebracht naar een bespreekruimte om met zijn advocaat te praten, wordt hij na dat gesprek gevisiteerd. Ook wanneer hij de advocaat achter glas heeft gesproken en de advocaat hem dus niet heeft kunnen aanraken, laat staan iets heeft kunnen geven.

Wanneer een gedetineerde vanuit de terroristenafdeling naar de rechtbank wordt gebracht, wordt hij continu begeleid door medewerkers van justitie. Eenmaal op de rechtbank, wordt de gedetineerde alleen in een cel geplaatst. Hij heeft dus geen contact met andere arrestanten. Dan toch weer die visitatie bij terugkomst in de penitentiaire inrichting.

Hoezo 'noodzakelijk'?

Het bovenstaande wordt erger gemaakt door het onredelijke systeem dat geldt voor plaatsing op de terroristenafdeling. In het hele Nederlandse gevangeniswezen geldt dat per individu wordt gekeken wat zijn 'beheersrisico' is en dat dan pas wordt gekeken op welke afdeling hij of zij moet worden geplaatst. Behalve bij de terroristenafdeling. Daar kom je 'automatisch' terecht als je wordt verdacht van een bepaald soort delict. Dus ook als men vindt dat je geen beheersrisico oplevert.

Ik ken een geval van een man zonder noemenswaardige documentatie op het gebied van geweld, die ervan wordt verdacht dat hij eenmalig duizend euro heeft overgemaakt naar Turkije. Dat bedrag zou uiteindelijk terecht zijn gekomen bij strijders in Syrië. Geld overmaken naar een 'terroristische organisatie' wordt gezien als een 'terroristisch misdrijf'. En dus is deze persoon automatisch op de terroristenafdeling geplaatst. Het is maar zeer de vraag of dat terecht is.

Het idee achter de terroristenafdeling, met zijn 'individuele regime', is te voorkomen dat gedetineerden elkaar beïnvloeden. Echter, de combinatie van het zeer strenge regime, het onrechtvaardige plaatsingsbeleid en de onnodige vernederingen die de gedetineerden moeten ondergaan, maken dat plaatsing op deze afdeling juist averechts werkt. Personen die er worden geplaatst, worden juist steeds negatiever over de Staat der Nederlanden.

Er is tot op heden nauwelijks onderzoek verricht naar de vraag of deze gedetineerden anderen beïnvloeden. Het weinige onderzoek dat er wel is, lijkt erop te duiden dat dat niet zo is. Andere gedetineerden laten zich niet zo snel beïnvloeden door extremistisch gedachtegoed.

Een beleid waarbij de gedetineerden over het land worden verspreid over 'gewone' afdelingen, zoals afgelopen maandag aangekondigd door de Belgische autoriteiten, lijkt dan ook zinvoller.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.