Opinie

Tekort ic-verpleegkundigen is oplosbaar als men radicaal anders durft te denken

Volg het voorbeeld van de ambulancezorg en creëer een nieuwe bmh-specialisatie: medisch hulpverlener-ic. In de ambulancezorg, de operatiekamers en bij cardiologie zijn de ervaringen goed, weet Anton van Veldhuijzen.

Anton van Veldhuijzen
Een mobiele Intensive Care Unit komt aan met een IC-patient die overgeplaatst wordt naar het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. Beeld ANP
Een mobiele Intensive Care Unit komt aan met een IC-patient die overgeplaatst wordt naar het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.Beeld ANP

De intensive care is een hot item; de ic-bezetting was een van de speerpunten van het coronabeleid van de het OMT en de regering. Daarnaast sturen de landelijke ziekenhuizen aan op een structurele verhoging van het landelijke aantal ic-bedden. De krapte tijdens de coronacrisis laat echter zien dat het niet lukt die ic met voldoende verpleegkundigen te bemensen.

Dit zal waarschijnlijk ook in de toekomst een probleem vormen. De tekorten lopen door de coronacrisis immers alleen maar op omdat verpleegkundigen het vak verlaten of kampen met een burn-out. Meer verpleegkundigen opleiden is een optie, maar de ic is niet de enige plek waar vraag is naar hooggekwalificeerde zorgverleners. Bovendien, het volgen van het traject-verpleegkundige tot ic-verpleegkundige is lang. Daarom moet er naar alternatieven worden gekeken; alternatieven die de tekorten opheffen, met behoud van de zorgkwaliteit.

Behoudzuchtige tegengeluiden

De ambulancezorg en operatiekamers kennen al langer tekorten aan gespecialiseerde verpleegkundige. Om die reden is een aantal hogescholen in samenwerking met het beroepsveld tien jaar terug begonnen met de opleiding bmh, bachelor medische hulpverlening. Binnen de acute zorg (ambulance en spoedeisende hulp), geldt de bmh’er steeds meer als een bekwame en gerespecteerde vakkracht. In Brabant en Gelderland levert de bmh vier jaar na de eerste intreders in de ambulancezorg al 5 tot 10 procent van de verpleegkundigen-formatie.

Uit de beroepsgroep van verpleegkundigen klinken ook behoudzuchtige tegengeluiden: hooggekwalificeerde zorg zou enkel geleverd kunnen worden door verpleegkundigen. Maar daarmee sluit men een weg af voor een oplossing van een groot probleem.

In de ambulancezorg verstommen die tegengeluiden steeds meer, doordat de bmh’er zichzelf bewijst als zorgprofessional. De spoedeisendehulparts, nu niet meer weg te denken in de Nederlandse ziekenhuizen, maakte begin deze eeuw hetzelfde proces mee. Inmiddels blijkt ook die functie een onmisbare schakel in de acute zorg. De bmh’er bewijst zich al binnen de ambulancezorg, in operatiekamers en op de functieafdeling cardiologie – en het kan ook op de ic’s van grote meerwaarde zijn.

Bmh’ers zijn vooral gedreven jonge mensen, met een hbo-werk- en denkniveau, die er bewust voor kiezen geen verpleegkundige te worden, maar wel streven naar een hoogwaardige functie binnen de zorg.

Emotionele begeleiding

Na het tweede leerjaar kiest de bmh’er voor een specialisatie. Na diplomering volgt de medisch hulpverlener een traineeship, voor mijn richting bijvoorbeeld een traineeship ambulancezorg van tien tot twaalf maanden. Die opleiding en route maakt de bmh’er een andere zorgverlener dan de traditionele ic-, seh- of ambulanceverpleegkundige die met een goedgevulde rugzak start als beginnende professional.

De bmh’er heeft veel kennis, maar weinig ervaring. In de ambulancezorg, waar klinisch redeneren, hoogwaardige medisch-technische zorg en emotionele begeleiding van de patiënt centraal staan, blijkt dat geen probleem. De bmh’er die het traineeship met succes afrondt en een landelijk gecertificeerde competentietoets aflegt, heeft voldoende niveau als beginnend professional. Dan volgt de ervaring vanzelf. Daarom dit pleidooi.

Het is een utopie te denken dat de tekorten op de ic’s zijn op te vangen met nieuwe verpleegkundigen. Volg het voorbeeld van de ambulancezorg en creëer een nieuwe bmh-specialisatie: medisch hulpverlener-ic.

Deze bmh-ic’er kan onder de vleugels van de ervaren ic-verpleegkundige uitgroeien tot een gelijkwaardige collega. Ziekenhuizen en verpleegkundigen, wacht niet te lang, het kost een aantal jaren voor de eerste bhm-ic’er is opgeleid. Heb vertrouwen in de sectoren waar de bmh’er al die gewaardeerde collega is, ontwikkel een goed ic-traineeship, zet de schroom opzij en accepteer dat er meer mogelijkheden zijn om een zorgprofessional te worden die het grote tekort aan verpleegkundigen in de toekomst kan opvullen.

Anton van Veldhuijzen is ambulance-verpleegkundige en voormalig Coördinator BMH.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden