Opinie

Teeven kan helaas niet tellen

Beeld anp

Vandaag vindt een spannende stemming plaats in de Eerste Kamer. Inzet: het behoud van de rechtsstaat. De afgelopen maanden bleek dat de door Teeven voorgestelde bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand er onder andere toe zullen leiden dat verdachten veel moeilijker een goede 'pro deo' advocaat zullen vinden voor grote complexe strafzaken. Ook op andere rechtsgebieden zijn grote problemen te verwachten. Terwijl de toegang tot het recht en een goede rechtsbijstand onmisbare schakels vormen binnen een rechtsstaat. Een deel van de Eerste Kamer lijkt dat in te zien.

Het verweer van Teeven is een oud-officier van justitie onwaardig. Hij stelt dat de bezuinigingen nodig zijn om het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand 'beheersbaar en voor de toekomst houdbaar' te houden. Dat puur boekhoudkundige argument gaat echter niet op. Teeven voert aan dat de kosten van gefinancierde rechtsbijstand in tien jaar tijd 165 miljoen zijn gestegen. Dat is niet waar. Het ministerie veranderde de begrotingspost zodat opeens ook de kosten van het Juridische Loket en de kosten van tolken en vertalers daaronder vielen. Bovendien corrigeert Teeven in zijn berekening niet voor inflatie.

Nadat Teeven in de zomer van 2013 de knuppel in het hoenderhok gooide door rigoreuze bezuinigingen voor te stellen om jaarlijks 85 miljoen te besparen op de gefinancierde rechtsbijstand, moest hij onder grote maatschappelijke druk enkele maatregelen aanpassen. Hij lijkt ter vervanging van die maatregelen rücksichtslos te zijn gaan snoeien. De voorgestelde maatregelen zullen veel meer opleveren dan de door hem beoogde besparing.

Zo moest de staatssecretaris aan de Kamer toegeven dat aanpassingen bij het Juridisch Loket een veel grotere bezuiniging opleveren dan door zijn ministerie was berekend. Ook bleek dat door een beleidswijziging van Bureau Jeugdzorg veel minder ondertoezichtstellingen worden aangevraagd, wat leidt tot substantieel minder uitgaven aan gefinancierde rechtsbijstand. Daarnaast zijn in de tussentijd de vergoedingen voor zogenaamde Wet Mulder gijzelingszaken zo goed als helemaal stopgezet en niet gehalveerd zoals in de berekeningen van Teeven. Om maar te zwijgen van het plan van de staatssecretaris om 80 procent van de eenvoudige strafzaken af te laten doen door een officier van justitie, zonder tussenkomst van een advocaat en zonder rechter. Vanuit een rechtsstatelijk perspectief is dit natuurlijk totaal onwenselijk, maar dit plan wordt al uitgevoerd en zal leiden tot een gigantische besparing op de gefinancierde rechtsbijstand.

Omdat Teeven alleen een boekhoudkundig argument aandraagt zou je verwachten dat als gevolg van deze meevallers andere bezuinigingsvoorstellen worden verzacht. Niets is minder waar. Deze zomer kondigde Teeven doodleuk nog een extra bezuiniging aan op de gefinancierde strafrechtadvocatuur. Dat roept de vraag op: wat wil Teeven werkelijk bereiken met deze bezuinigingen?

De Eerste Kamer is aan zet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden