Opinie Hongerstaking Oleg Sentsov

Te midden van het WK voetbal-spektakel zijn mensenrechten het laatste waar Poetin aan herinnerd wil worden

De roep om vrijlating van Oleg Sentsov, de filmmaker die zich tegen de annexatie van de Krim uitsprak, wordt luider. Hij is sinds 14 mei in hongerstaking. Dit schrijft de New York Times. 

Oleg Sentsov tijdens zijn proces, augustus 2015 Foto Reuters

Te midden van het WK voetbal-spektakel is het laatste waar Vladimir Poetin aan herinnerd wil worden mensenrechten, de Krim of Oekraïne. Dat is een goede reden om het eens te hebben over Oleg Sentsov. Deze Oekraïense filmmaker is al meer dan een maand in hongerstaking in zijn Siberische strafkolonie om de Russische president eraan te herinneren dat zijn dure sportshow niet de misdaden van zijn regering kan schoonpoetsen.

Sentsov, die 41 is en geboren op de Krim, was bezig met zijn tweede speelfilm toen Rusland in 2014 de Krim annexeerde. Hij werd gearresteerd met drie andere Oekraïners en beschuldigd van ‘terrorisme’, dat zou bestaan uit het beramen van een plan om een standbeeld van Lenin op te blazen en de deur van een Russische politieke partij in brand te steken. Sentsov zegt dat een schuldbekentenis uit hem geslagen werd en dat hij deze ondertekende na gemarteld te zijn.

In de beste Sovjettradities werd hij tot 20 jaar cel veroordeeld, die hij nu uitzit in Ruslands meest noordelijk gelegen gevangenis. Op 14 mei ging hij in hongerstaking om de vrijlating van circa zeventig Oekraïense politieke gevangen in Rusland te eisen.

Het proces en de veroordeling van Sentsov hebben internationale verontwaardiging veroorzaakt. Prominente filmregisseurs – uit Rusland en de rest van de wereld – schaarden zich achter Sentsov. De EU noemde de zaak ‘een schending van elementaire juridische standaarden’. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken sprak zich uit voor Sentsov, hoewel president Trump tegelijkertijd opriep tot hertoelating van Poetin tot de G7.

Het Kremlin is in de tegenaanval gegaan. Het komt met de boosaardige claim dat Sentsovs kneuzingen niet het gevolg zijn van marteling, maar van zijn ‘sadomasochisme’. Russische mediabondgenoten van het Kremlin vallen zijn filmwerk aan en noemen westerse protesten over Sentsovs celstraf een truc om het Russische WK te ondermijnen.

Nee, nee en nee. Alleen Poetins bewind is verantwoordelijk voor de aanval op Oekraïne, voor de marteling van Sentsov en voor om het even welke schaduw valt over het voetbaltoernooi. Sentsov riskeert zijn leven om hiervoor aandacht te vragen. Hij en de waarheid die hij verkondigt verdienen de volle steun van het Westen – ongeacht wat er gebeurt in Russische voetbalstadions, of in president Trumps hoofd.

In augustus 2015 werd Sentsov veroordeeld tot 20 jaar cel wegens ‘terrorisme’. Bijgaand enkele citaten uit zijn ‘laatste woord’ tot de rechters.

Ik zal jullie niet verzoeken om mild te zijn. Rechtspraak door bezetters kan per definitie niet rechtvaardig zijn. Niks persoonlijks, hoor, edelachtbare! (...)

Ik verblijf al een jaar in jullie mooie land en kijk jullie televisie. (...) Goeie propaganda. Maar ik besef ook dat er slimmere mensen zijn, zoals jullie hier, de oppermachtigen. Jullie weten maar al te goed dat er geen fascisten in Oekraïne zijn, dat de Krim onwettig is geannexeerd, dat jullie troepen in de Donbasregio zijn gestationeerd.

Daar staan de minstrelen van jullie bewind, geen domme kerels. Ze weten precies hoe het zit, maar blijven toch liegen (...) en weten dat voor zichzelf te rechtvaardigen. De kinderen moeten eten, werk is werk, nietwaar... Maar wie zit er op een zoveelste generatie slaven te wachten?

(...) Er is overigens nog een deel van Ruslands bevolking dat niet in de fabeltjes van jullie agitprop gelooft, maar begrijpt wat er zich afspeelt, welke gruwelijke misdaden de regering begaat. Maar deze mensen zijn bang. Zij hebben geen hoop op verandering, vrezen dat het systeem onverwoestbaar is, één tegen velen, we worden een voor een opgesloten, gedood, vernietigd... En dus houden ze zich muisstil. (Uit: Poetins Rechtbank. Proteststemmen uit een autoritaire staat, 2018)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.