Opinie

Syriza is helemaal geen extreem linkse partij

Syriza wil afstand doen van het neoliberale fundamentalisme, waarin het falen van sociaal-economisch beleid niet leidt tot herbezinning maar tot meer van hetzelfde.

Foto epa

De kranten over de hele wereld kopten gisteren dat 'radicaal links' de Griekse verkiezingen gewonnen had. Links oké, maar wat is er nu zo radicaal of extreem aan Syriza?

Griekenland is door de Europese Unie en het IMF gedwongen tot een op neoliberale leest geschoeid begrotingsbeleid. De begroting moet in evenwicht en de concurrentiepositie van het land staat centraal. Volledige werkgelegenheid is wat hen betreft een keynesiaanse linkse hobby. In de afgelopen vijf jaar is Griekenland door deze neoliberale pomp gehaald.

Van de door de theorie beloofde successen is geen spoor te bekennen. Rijke Grieken profiteren van het beleid, de middenklasse en iedereen daar onder wordt armer. Het land wordt verder de crisis in bezuinigd.

Het bezuinigingsbeleid boven op de bankencrisis heeft in Griekenland geleid toe een situatie die het spookbeeld van Weimar in gedachten brengt: economische implosie, massale werkloosheid, ontwrichtende politici als Le Pen, Wilders, Farage. Het goede nieuws is dat de Gouden Dageraad - een ouderwets fascistische partij - desondanks niet verder is gekomen dan 6 procent van de stemmen.

Vooraanstaande economen hebben gewaarschuwd voor de gevolgen van dit strenge beleid en adviseren een andere koers. We hebben het dan over Harvard-hoogleraren van middelbare leeftijd die radicaal noch extreem zijn. IMF en EU lijden daarentegen vooralsnog vooral aan een tunnelvisie. Zij vinden: bezuinigen werkt niet, en daarom moet er meer bezuinigd worden. Ondertussen is één op de vier Grieken werkloos.

Alexis Tsipras. Foto epa

Wat is nu de positie van Syriza? Wil deze partij de productiemiddelen onteigenen? Wil Alexis Tsipras alle macht aan de raden? Zulke vergaande voorstellen zouden een goede reden zijn om Syriza als extreem en radicaal aan te merken.

Maar de partij wil vooral een klassieke Europese welvaartsstaat. Een staat waarin privatisering niet als een doel op zichzelf wordt beschouwd. Een sociaal-economisch beleid waarin behoud van koopkracht als een economische motor wordt beschouwd in plaats van als een gevaar voor de economie. Een land waarin werkgelegenheid en gezondheidszorg als primaire beleidsdoelen worden beschouwd, en de nationale begroting als een middel in plaats van als een doel. Een beleid waarin rijke burgers meebetalen aan de crisis. Kortom: Syriza wil afstand doen van het neoliberale fundamentalisme, waarin het falen van sociaal-economisch beleid niet leidt tot herbezinning maar tot meer van hetzelfde. Syriza wil, zo beschouwd, terug naar klassiek links beleid.

Waarom koppen kranten over de hele wereld dan dat radicaal links gewonnen heeft? Kennelijk zijn we zo bevangen door het neoliberale wereldbeeld dat iets wat op ouderwetse sociaal-democratie lijkt al voor extreem en radicaal doorgaat.

Margriet Kraamwinkel is beleidsmedewerker FNV.
Thomas Spijkerboer is hoogleraar migratierecht aan de VU.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.