Column Sylvia Witteman

Sylvia Witteman ging terug naar ‘haar oude Moskou’

Ik ging naar Moskou om het terug te zien. Een kwart eeuw geleden heb ik er jaren gewoond, met huisgenoot P. Sindsdien waren we er nooit meer geweest. ‘Ik heb hier nog in de rij gestaan voor een stuk worst!’, hijgde ik tegen mijn kinderen toen het vliegtuig landde. ‘Fruit was alleen te koop op de zwarte markt! Een kop koffie drinken kon in de hele stad niet en ik werd telkens aangehouden door de politie, omdat ik in een westerse auto reed! Die verzonnen dan een overtreding, en die moest je dan omkopen met 5 roebel... Wacht, nu zal ik jullie eens laten zien hoe je hier een taxi aanhoudt!’

Ik stak mijn hand op, net als vroeger. Een lange rij gloednieuwe Mercedessen, BMW’s en ander duur spul zoefde voorbij. Toen er eindelijk een stopte, vroeg de chauffeur een bedrag ter hoogte van een voormalig Sovjet-maandsalaris. De smalend gegeven tip om een taxi-app te downloaden was gratis.

‘We hebben een hotel in een opkomend buurtje’, zei huisgenoot P. ‘Bij de patriarchenvijver. Daar zat zo’n undergroundcaféetje, weet je nog?’ Het opkomende buurtje bleek te zijn veranderd in downtown Manhattan, vol wijnbars, artisanale bakkers annex coffee lounges en veganistische salad bars met veertig speciaalbieren op de tap. Even later zaten we, happend naar adem, achter bekers onberispelijke koffie (‘Флэт уайт’) en handgeïnfuseerde hipsterlimonade te kijken hoe sprookjesachtig mooie meisjes met verstarde glimlachjes fotogenieke minihapjes namen van uitheemse schelpdieren die ik nog nooit had gezien.

Onze Moskouse vrienden van vroeger bleken respectievelijk dood, bijna dood en ontzettend rijk. Oljetska, met wie ik ooit nog zanderige peentjes heb geschrapt op de datsja, bezat opeens drie huizen, een auto waar mijn zoons het nu nóg over hebben en een tienerdochter die zojuist was weggelopen van haar dure Britse kostschool. ‘Ze is liever in Rusland, die malle meid’, lachte Oljetska. Haar gezicht en gestalte waren in 25 jaar niets veranderd; ook dat had stellig geld gekost. En dat pak stroopwafels dat we voor haar hadden meegenomen, kon wel in de koffer blijven, ook al omdat diezelfde stroopwafels inmiddels in elke Moskouse supermarkt te koop bleken. ‘In die supermarkten, jongens, had je vroeger niet eens...’ ‘Jaha, mam. Neem wat Red Bull mee, oké? Wij gaan even naar de KFC!’

In het hotel draaide ik bedroefd de douche open. Niets was er overgebleven van mijn oude Moskou. Niets. Behalve... ‘Het warme water! De knop voor het warme water zit nog steeds aan de verkeerde kant!’, riep ik verheugd tegen huisgenoot P. ‘Rechts, net als vroeger!’

‘Ach, ja...’, zei hij.

Ik douchte tot ik gesmolten was. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.