COLUMNSheila Sitalsing

Stuur elke lijsttrekker langs Kristie Rongen en we weten wie geschikt is voor het landsbestuur

null Beeld

Kristie Rongen hoorde in 2008 dat ze volgens de Belastingdienst jarenlang ten onrechte veel te hoge toeslagen zou hebben ontvangen voor de opvang van haar drie jonge kinderen. Dat was niet zo, ze had niets fout gedaan, ze had recht op het geld waarmee ze de kinderoppas betaalde wanneer zij uit werken ging – geheel conform de doctrine van gij zult zich nuttig maken. Maar de erkenning van haar gelijk zou pas twaalf jaar later komen.

De tussenliggende jaren strompelde ze over het rotsige pad dat we kennen uit meer verhalen van de mensen die in de pers ‘toeslagouders’ zijn gaan heten en die niet vaak genoeg verteld kunnen worden: een rekening van 92 duizend euro, onbegrip en paniek, een overheidsloket dat vijandigheid en njet uitserveerde, een burn-out, leven van 50 euro per week, een inbeslaggenomen auto, straatvrees, en de huur betalen met de stufi van de inmiddels studerende – want zo snel gaat dat met kinderen – zoon.

Zaterdag stond in de Volkskrant een verhaal over de premier. Niet om te duwen, stond er in het verhaal. Want ‘authority bias’ en behoudzuchtige kiezers. Er staat een plaatje bij waarop dwergjes die Wilders, Ploumen, Hoekstra et cetera moeten voorstellen staan te duwen tegen twee reuzenbenen, kennelijk van Rutte.

Zondagavond liet Kristie Rongen aan de duwende dwergen én aan 1,8 miljoen tv-kijkers zien wat je doet met zo’n ‘authority bias’: wegblazen. Met zorgvuldig opgebouwde woede en het morele gelijk aan je zijde.

RTL had haar als verrassing geserveerd tijdens RTL’s verkiezingsdebat, om de lijsttrekker van de VVD kort te ondervragen. Ze somde de namen van de oud-bewindslieden op die wel consequenties hadden getrokken: Lodewijk Asscher, Menno Snel, Eric Wiebes. En ze vroeg: wat doet u hier nog?

Het boeiende is: ze kennen elkaar, Rongen was bij sessies die de premier had belegd met toeslagslachtoffers, Rutte weet dat zij vindt dat hij ‘naar de gevangenis moet’. Hij heeft deze vraag vaker gekregen. En toch stond hij zondagavond te schutteren als een schooljongen die is betrapt bij het afkijken.

Hij mompelde ‘niet rechtstreeks verantwoordelijk, wel als eindbaas’, met veel nadruk op ‘eind’, alsof het bloedbad zich diep in de bossen in Zuid-Oost Azië voltrok terwijl hij op de Noordpool stond. Eindverantwoordelijke zonder verantwoordelijkheid. Hij legde uit dat hij ‘alles overwegende, alles bij elkaar optellend, alles salderend’ (wetmatigheid: hoe langer de aanloop naar een antwoord, hoe groter het gelul dat volgt) heeft besloten dat hij wederom het Torentje verdient omdat er onder hem ‘ook heel veel goed is gegaan’.

Rongen stelde een uitstekende vervolgvraag: vallen onder ‘zoveel dat goed is gegaan’ ook de bezuinigingen op de rechtsbijstand? Want zie maar te procederen tegen de staat met een advocaat aan je zijde als je net kaal bent geplukt door diezelfde staat. Ook dat hoorde Rutte niet voor het eerst en ook daar kwam hij niet goed uit. ‘Dat repareren we!’

Maandag verscheen Keuzes in Kaart, waarin het Centraal Planbureau voorrekent wat verkiezingspraatjes echt betekenen. Voor reparatie van de rechtsbijstand en/of de sociale advocatuur trekt een roedel partijen geld uit: SP, PvdA, ChristenUnie, Denk, D66 en GroenLinks. De VVD niet.

Ik zie kansen voor een nieuw format: sla de voorgeprogrammeerde en uitonderhandelde stellingen over, en de voorbereide debatjes tussen lijstrekker zus en lijsttrekker zo. Stuur ze langs Kristie Rongen, en we weten binnen drie minuten wie geschikt is voor het landsbestuur.

Podcast

Werkt een lijsttrekkersdebat nog wel als men het vooral met elkaar eens is? En zakte Wopke Hoekstra bij het RTL-debat door het ijs? Gijs Groenteman bespreekt wekelijks de verkiezingscampagne met columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok en chef politiek Raoul du Pré in de verkiezingspodcast Koorts.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden