Commentaar

'Studeren moet minder vrijblijvend worden'

Studeren moet minder vrijblijvend worden, zowel wat betreft de studenten als wat betreft de docenten, betoogt Hans Wansink in het commentaar van de Volkskrant. 'Van bepaalde topopleidingen kan de rest van het hoger onderwijs nog veel leren.'

Collegezaal van de Universiteit Tilburg.Beeld anp

Minister Bussemaker van Onderwijs heeft de zogenoemde studiekeuzecheck dit studiejaar terecht verplicht gesteld voor alle aankomende studenten. Op zichzelf valt van deze matching tussen student en opleiding geen wonderen te verwachten, maar alle beetjes helpen.

Extreem hoog
De uitval van hbo- en universitaire studenten is in Nederland extreem hoog. Eenderde is na een jaar gestopt, hetzij om een andere studie te beginnen, hetzij om de collegebanken te verlaten. Met het afschaffen van de studiebeurs in 2015 is het voor studenten nog belangrijker geworden om zo snel mogelijk op het goede spoor te zitten.

Maar er is een andere kant van de zaak: het lage onderwijsrendement, tot uitdrukking komend in de traagheid van afstuderen. Wat de norm moet zijn, 90 procent in 3 jaar bachelor (hbo in 4 jaar) en in één à anderhalf jaar master, lukt in Nederland alleen de university colleges en enkele excellente, streng selecterende hbo-opleidingen en mastertrajecten.

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker (R) tijdens de opening van DOMunder op het Domplein. DOMunder toont de ondergrondse geschiedenis van Utrecht.Beeld anp

Van deze topopleidingen kan de rest van het hoger onderwijs nog veel leren. Zo moeten gegadigden voor een plek op een university college (behalve hoge cijfers op hun eindexamenlijst) een schriftelijke motivatie indienen die deel uitmaakt van de selectieprocedure. Selectie aan de poort op onderdelen die cruciaal zijn voor het volgen van een bepaalde opleiding is sowieso aan te bevelen. Bij veel hbo-opleidingen, bijvoorbeeld in de kunsten, is dat gemeengoed. Een bindend studie-advies na het eerste jaar, zoals de Universiteit Leiden heeft ingevoerd, maakt een eind aan de vrijblijvendheid die adviezen en studiekeuzechecks nu kenmerken. Ten slotte moet het mes in de herkansingsmogelijkheden.

Goed onderwijs geen bijzaak
Maar het opschroeven van de eisen aan (aanstaande) studenten volstaat niet. De instellingen zelf moeten van de excellente opleidingen leren dat goed onderwijs geen bijzaak is, die kan worden overgelaten aan slechtbetaalde, tijdelijke assistenten of juniormedewerkers, maar minstens net zo belangrijk is als goed onderzoek. Dat betekent dat aan docenten hoge onderwijskundige eisen gesteld worden, dat het aantal contacturen drastisch omhoog moet en dat alle opleidingen verplicht moeten worden hun studierendementcijfers jaarlijks te publiceren. Dat laatste biedt aanstaande studenten meer houvast dan de bekende glanzende folders.

Hans Wansink is opinieredacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden