nieuws declaratieplafond

Strengere regels voor buitensporige declaraties van universitaire bestuurders zijn noodzakelijk

Terwijl investeringen in het wetenschappelijk onderwijs hard nodig zijn, heeft een universitair bestuurder voor een bedrag van ruim 124 duizend euro gedeclareerd. Strengere regels rond declaraties zijn noodzakelijk, betogen psycholoog en onderzoeker Iris Breetvelt en student Floris Boudens.

Studenten van de Universiteit Utrecht in een universiteitsgebouw op de Uithof. Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

Investeringen in het wetenschappelijk onderwijs zijn hard nodig: het universitair personeel maakt structureel 28 procent overuren en 75 procent van het personeel in de lagere wetenschappelijke functies heeft slechts een tijdelijk dienstverband. Daarom is het des te belangrijker dat het geld doelmatig besteed wordt door de bestuurders. Daarvan lijkt geen sprake in het geval van de voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Utrecht. In 2018 heeft die voor een bedrag van ruim 124 duizend euro binnenlandse reiskosten gedeclareerd. Universiteiten staan ‘niet te springen om een declaratieplafond’. Toch lijkt het noodzakelijk dat er strengere regels komen hieromtrent.

Om een referentiekader te scheppen voor het bepalen van de betekenis van zo’n bedrag: het is evenveel als het  budget dat vanaf 2019 jaarlijks uit de aan studenten ontnomen basisbeurs bij de tandheelkundefaculteit van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit (ACTA) besteed wordt aan professionalisering van tandarts-docenten. Het is bijna evenveel als de kostenbesparing op promotiebegeleiding die vanwege bezuiniging bij sociale wetenschappen aan de UvA in 2018 gerealiseerd moest worden. Het is ook ongeveer evenveel als het jaarsalaris van drie docenten.

Klap in het gezicht

Een dergelijke buitensporige onkostendeclaratie door een universitair bestuurder is een klap in het gezicht van actiegroepen zoals #WOinActie. Met de universiteitsbesturen, verenigd in de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU), pleit #WOinActie voor meer overheidsfinanciering voor het wetenschappelijk onderwijs (wo). Door zulke excessieve onkosten te declareren ten laste van de publieke middelen, daalt de geloofwaardigheid van onze eis aan de regering om 1,1 miljard euro wegens achterstallige financiering te investeren in het wetenschappelijk onderwijs. Deze investering is evenwel hard nodig om twintig jaar kaalslag te compenseren. Alleen zo valt de kwaliteit van onderwijs en onderzoek te redden en de hoog opgelopen werkdruk onder het personeel te reduceren. Daartoe is meer personeel nodig, maar door de financiële krapte is het lastig om talentvol personeel een vaste betrekking aan te bieden.

Om de geloofwaardigheid van deze – mede door universiteitsbestuurders gedragen – eisen te behouden, verzoeken wij het bestuur van de VSNU met klem om openlijk afstand te nemen van het ongepaste declaratiegedrag van een van haar (bestuurs)leden.

Wie bewaakt de bewakers?

De Raden van Toezicht die de arbeidsvoorwaarden van de CvB’s bepalen, hebben voor 2018 een declaratieregeling vastgesteld die voor alle universiteitsbesturen geldt, om te zorgen dat transparant en doelmatig wordt omgegaan met publieke middelen. De vraag rijst nu of deze regeling als toetsingskader wel deugt, aangezien ongelimiteerd reiskosten declareren mogelijk is. In 2018 werd vanwege de toenemende ophef over hoge bestuurdersbeloningen een wetswijziging van de WOR (Wet op ondernemingsraden) ingevoerd om een jaarlijks gesprek tussen de bestuurder en de medezeggenschapsraad over de ontwikkeling van de beloningsverhoudingen, inclusief die van het bestuur, verplicht te stellen. De angstcultuur, die nogal eens heerst binnen de universiteiten, staat een openlijk en stevig gesprek in de medezeggenschap over zulke misstanden in de weg.

De Raad van Toezicht en Utrechtse medezeggenschap oordelen dat de declaraties binnen de juridische kaders passen. Het is daarom goed dat de Tweede Kamer een poging doet deze kaders te verscherpen. Naar onze mening is er een morele norm overschreden die deze oproep aan de VSNU rechtvaardigt: neem uw verantwoordelijkheid en neem afstand van 124 duizend euro aan binnenlandse reiskosten!

Drs. Iris Breetvelt, psycholoog/onderzoeker Kohnstamm Instituut UvA en Floris Boudens, student-lid Universiteitsraad Utrecht (VUUR). Beiden zijn actief bij #WOinActie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden