Column

'Strategisch stemmen' is zinloos; kies voor de partij die staat voor wat u belangrijk vindt

Het loont vandaag meer dan ooit om de partij die staat voor datgene wat echt belangrijk voor u is, zo groot mogelijk te maken.

Kiezers gaan naar de stembus in 2012 voor de Tweede Kamerverkiezingen. Beeld anp

De verkiezingscampagne die achter ons ligt ging nauwelijks over het beleid dat het kabinet-Rutte-Asscher heeft gevoerd. Kennelijk - en ook enigszins respectloos jegens de coalitie van VVD en PvdA - wordt voor kennisgeving aangenomen dat het zittende kabinet heeft gezorgd voor gezonde staatsfinanciën, economische groei, dalende werkloosheid en toegenomen vertrouwen bij ondernemers en consumenten.

Beide regeringspartijen wacht een stevig pak slaag. Ze wilden het door hen gevoerde succesbeleid niet tot inzet van de verkiezingen maken. Aanvankelijk riep toenmalig PvdA-voorman Samsom nog dat de coalitie zijn werk pas in 2021 zou kunnen afronden, maar daar kwamen VVD en PvdA al snel van terug. VVD-leider Rutte sprak zich besmuikt uit voor een coalitie met CDA en D66 en PvdA-lijsttrekker Asscher wilde een 'zo links mogelijk' kabinet. Het had voor de toch al onthechte kiezers iets weg van een vaandelvlucht.

Ook de aangekondigde tweestrijd om het Torentje tussen Rutte en Wilders bleef uit. Het gat dat dit duo liet vallen door niet op te komen dagen bij het eerste RTL-verkiezingsdebat, werd opgevuld door een beschaafd en inhoudelijk gesprek tussen vijf middenpartijen. Het was een buitenkans voor alle kleinere partijen - en een domper voor de massaal naar Nederland afgereisde buitenlandse pers.

Het uitblijven van vuurwerk zorgde voor een bijna ontspannen verkiezingsstrijd, waarin alle partijen volop de ruimte kregen hun standpunten naar voren te brengen. Meer dan anders kregen de aanvoerders ook op de televisie de gelegenheid hun verhaal over het voetlicht te brengen zonder dat ze onmiddellijk door een opponent in de rede werden gevallen of door een presentator afgehamerd.

Doordat er geen allesoverheersende, brandende kwesties waren, bleek het moeilijk aan de kiezers een gevoel van urgentie over te brengen. Wat staat er eigenlijk op het spel? We kiezen geen premier en ook geen nieuwe regering. We kiezen volksvertegenwoordigers die het dichtst bij onze opvatting komen over onze eigen prioriteiten.

Er zal vanavond geen enkele partij groot genoeg blijken om zijn stempel te kunnen drukken op het nieuwe kabinet. Deze onbepaaldheid dreigt zich te vertalen in een voor Tweede Kamerverkiezingen ongekend lage opkomst. Terwijl juist vandaag de thuisblijvers meer dan ooit ongelijk krijgen. Omdat gewerkt zal moeten worden met wisselende meerderheden in de Tweede en de Eerste Kamer, zal elke partij die dat wil, invloed kunnen uitoefenen in ruil voor steun voor onderdelen van het regeringsbeleid.

Als gevolg van de versplintering van het partijwezen zal het dualisme hoogtij vieren. De tijden van een dichtgetimmerd regeerakkoord dat door twee of drie partijen wordt afgewikkeld zonder dat de oppositie er een vinger tussen kan krijgen, liggen achter ons. Net als in de afgelopen periode zullen de ministers van het volgende kabinet met de hoed in de hand door de gangen van het Binnenhof sluipen op zoek naar steun voor hun plannen.

Dat betekent enerzijds dat 'strategisch stemmen' - dat wil zeggen: stemmen op een andere partij dan die van de eigen voorkeur - zinloos is. Daarentegen loont het meer dan ooit om de partij die staat voor wat u echt belangrijk vindt, zo groot mogelijk te maken. Er valt vandaag dan ook voor elke kiezer die de gang naar de stembus maakt, iets te winnen.

Alles over de verkiezingen

Lees het laatste nieuws over de verkiezingen in ons liveblog

De partij­programma's langs de lat

Wij lazen voor u de partij-programma's en toetste de politieke ideeën op verbeeldingskracht, originaliteit, haalbaarheid en klimaateffect.

Zweeft u nog? Laat u overtuigen door de lijsttrekkers

In de aanloop naar de verkiezingen sprak de Volkskrant met lijsttrekkers van partijen die met 2 of meer zetels in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd. Lees hier alle interviews terug.

Wat klopte er van wat politici beweerden bij het slotdebat?

Dinsdagavond probeerden de lijsttrekkers elkaar voor het laatst af te troeven tijdens het slotdebat bij de NOS. De Volkskrant deed hard z'n best om al die beweringen live te controleren en te voorzien van duiding. Lees de resultaten van de factcheckers hier terug.

Op wie gaan onze zwevende kiezers stemmen? (+)

De Volkskrant volgt al enkele maanden 14 zwevende kiezers. Op welke partij gaan zij vandaag stemmen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden