Column Bert Wagendorp

Straks is er in de hele Achterhoek nog maar één katholieke parochie; het zal de kinderveiligheid in die streek zeer ten goede komen

In augustus ontstond grote ophef over misbruik door katholieke geestelijken in de Amerikaanse staat Pennsylvania, dat door bisschoppen en andere hooggeplaatste geestelijken tientallen jaren was afgedekt en weggemoffeld. Afgelopen zaterdag publiceerde NRC Handelsblad een verhaal over hoe hoge Nederlandse geestelijken tussen 1945 en 2010 het misbruik onder de pet hielden. Wat bleek: het leek hier net Pennsylvania.

Van de 39 bisschoppen, kardinalen en hulpbisschoppen die gedurende die periode actief waren, waren er vier zelf schuldig aan kindermisbruik. Zestien anderen plaatsten kapelaans en pastoors na seksueel misbruik zonder verdere maatregelen over naar andere parochies, waar ze vaak gewoon verder gingen. De Volkskrant had er gisteren een tweekolommertje over; mager, vergeleken met de berichtgeving over Pennsylvania. Onze verontwaardiging is gewoon op en we zijn wel klaar met die kinderverkrachters in kazuifels  dat denk ik tenminste.

Onder de verhullende prelaten was ook kardinaal Ad Simonis, de man die in 2010 bij Pauw & Witteman nog lispelde: ‘Wir haben es nicht gewusst.’ Maar hij wist het heel goed, die gluiperd, ook al toen hij de moeder van een misbruikt jongetje toevoegde: ‘Dit bestaat niet in de rooms-katholieke kerk. Daar doen wij niet aan.’

In het stuk van Joep Dohmen, de gesel van de kerk, kwam ook een kapelaan voor die ik nog kende uit mijn jeugd in het Achterhoekse Groenlo in de jaren zestig. Kapelaan Breuking had volgens het stuk de gewoonte zijn hand in de broek van jongetjes te laten glijden met de geruststellende woorden: ‘Ik maak je zieltje schoon.’ Mogelijk geloofden zijn slachtoffertjes dit en lopen er nu in Groenlo nog zestigers rond met hele rare ideeën over seks en religie. Hoewel toenmalig aartsbisschop van Utrecht Alfrink wist wat er gebeurde, maakte hij Breuking elders pastoor en kon deze lekker doorgaan met witwassen.

Gelukkig waren wij protestants, mochten dominees hun seksuele lusten gewoon thuis uitleven en vormde de kerk geen beschermd reservaat voor seksuele roofdieren. Op de zondagsschool was het redelijk veilig.

Na de onthullingen uit Pennsylvania en eerder die uit onder meer Chili en Ierland, waaruit ook al bleek dat slachtoffers van misbruik de kerk volkomen koud lieten, dragen wij nu ook ons steentje bij aan wat de grootste kerkcrisis sinds de Reformatie schijnt te zijn.

De opvolger van Simonis als aartsbisschop van Utrecht, Wim Eijk, luidde kortgeleden de noodklok in een interview met de Gelderlander. Volgens hem zullen er van de 280 parochies in zijn bisdom  het grootste van Nederland — over tien jaar nog tien over zijn. Volgens Eijk is dat vooral de schuld van de mensen die niet meer komen.

Zo is het gegaan met V&D, zo gaat het met de r.k. kerk, althans in Nederland. Toen kapelaan Breuking in Groenlo nog ongestraft kleine jongetjes kon aanranden, waren er in dat stadje met vijfduizend inwoners nog twee katholieke parochies. Straks is er in de hele Achterhoek nog één. Dat vind ik heel goed nieuws. Het zal de kinderveiligheid in die streek zeer ten goede komen.

De kerk beweert dat sinds het misbruikrapport van Wim Deetman uit 2011 alles veel transparanter is geworden en dat het niet weer zal gebeuren. Dat zal wel, makkelijk lullen, de misdienaartjes zijn bijna op. Maar het berouw komt te laat en ik geloof er niks van dat een verrot instituut opeens als door een wonder zou zijn gezuiverd.

En, alsjeblieft, niet wéér Antoine Bodar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.