Straf moordenaars van Afghaanse Farkhunda

Afghanistan Na de moord op Farkhunda hebben mannen en vrouwen in heel Afghanistan gerechtigheid en humaniteit geëist.

Vrouwen dragen de doodskist van Farkhunda. Kabul, 22 maart. Beeld AP

Vorige week werd de 27-jarige Farkhunda op klaarlichte dag midden in het centrum van Kabul genadeloos gelyncht. Zij werd door een woedende menigte met stokken en bakstenen geslagen, in brand gestoken en in een rivier gegooid. Ze was ervan beschuldigd een paar pagina's van de Koran te hebben verbrand. Achteraf blijkt, volgens een Afghaanse openbare aanklager, dat Farkhunda onschuldig was.

Het ironische is dat Farkhunda een religieus praktiserende moslimvrouw was. Haar bebloede gezicht staat voor eeuwig in ons Afghaanse geheugen gegrift. Waarom moest Farkhunda op deze onmenselijke wijze afgeslacht worden? Waarom moest zij levend verbrand worden? En waarom keek iedereen, inclusief de politie, toe hoe een vrouw, in strijd met alle universele mensenrechten, in het openbaar werd afgeranseld?

Farkhunda werd het slachtoffer van een groep gewetenloze burgers. Deze onmenselijke gang van zaken laat precies zien wat er mis is met Afghanistan. Wetteloosheid overheerst. Mensen vinden het normaal om voor eigen rechter te spelen. Farkhunda werd schuldig bevonden en bestraft, zonder dat er sprake was van een eerlijk proces. Want de daders, willekeurige burgers, waren ervan overtuigd dat Farkhunda het heilige boek van de moslims onteerd had. Ze voelden zich genoodzaakt om hun geloof te beschermen. Maar daarmee respecteerden en erkenden zij het rechtssysteem van hun land niet.

Onteren

Dit laat zien hoe ongezond de interpretatie en de praktijk van religie daar zijn. Ongezond, omdat binnen het islamitische rechtssysteem het doden van een medemens door een menigte niet is toegestaan. Als Farkhunda een eerlijk proces had gehad en schuldig zijn bevonden door een religieuze rechter, dan had zij de optie gehad om berouw te tonen, waarop zij alsnog vrij had kunnen komen. En als ze geen spijt had getoond, had zij, omdat ze een vrouw is, levenslang gekregen (in plaats van een lijfelijke straf).

De interpretatie is ook ongezond, omdat het binnen de islamitische omgangsvormen aan vreemde mannen helemaal niet is toegestaan om een vrouw aan te raken, laat staan haar hoofddoek van haar hoofd te rukken en haar daarmee religieus te onteren. Hun daden hebben geen islamitische fundering.

In de westerse media wordt sterk de link gelegd met de genderproblematiek in Afghanistan. De kwestie-Farkhunda zou bewijzen hoe hatelijk men is tegenover vrouwen en hoe slecht zij behandeld worden. Al klopt dat deels, toch ben ik er van overtuigd dat als Farkhunda Farhad had geheten, hij dezelfde behandeling had ondergaan. Wat hier heeft plaatsgevonden is genderoverstijgend.

Sahar Noor

Frustraties

De belangrijkste verklaring hiervoor en tevens het grootste probleem van Afghanistan is het morele verval in grote delen van de samenleving. Veel burgers zijn zedeloos geworden en hebben lak aan alle ethische normen. Dit uit zich in niet-gekanaliseerde woede. Bij het minste of geringste ontstaan frustraties die op gewelddadige wijze worden geuit.

Het morele verval is het resultaat van de jarenlange oorlogen die Afghanistan heeft gekend, en van de vooral geestelijke uitputting als gevolg daarvan. Tel daarbij op de negatieve rol die is gespeeld door extremistische religieuze leiders, gesponsord vanuit Saoedi-Arabië, door wie de Afghanen zijn gehersenspoeld. Zij hebben de mensen het gevoel gegeven dat zij de islam met alle mogelijke middelen moeten verdedigen.

Een lichtpuntje is dat deze zaak serieus is opgepakt door Afghaanse mensenrechtenactivisten. Dat voor het eerst in de geschiedenis van Afghanistan een doodskist, namelijk die van Farkhunda, door vrouwen is gedragen naar haar rustplaats heeft een belangrijk taboe doorbroken. Vrouwelijke en mannelijke activisten hebben in groten getale hun stem luid en duidelijk laten horen: 'Dit pikken wij niet! Wij willen gerechtigheid voor Farkhunda!' In heel Afghanistan zijn demonstraties ter ere van Farkhunda gehouden. Mannen en vrouwen die zij aan zij gerechtigheid en humaniteit eisten.

Stille tocht

Voor westerse landen als Nederland ligt er de taak om politieke druk uit te oefenen op de Afghaanse regering om misdaden als deze in de toekomst te voorkomen. Daarvoor is het van het grootste belang dat de daders van de moord op Farkhunda hun gerechte straf niet ontlopen. Ook moet het incapabele politieapparaat worden hervormd.

Hopelijk kan de dood van Farkhunda er zo toe bijdragen dat op de lange termijn de menselijkheid terugkeert in Afghanistan.

Op maandag 30 maart houdt de Afghaanse gemeenschap in Nederland een stille tocht voor Farkhunda, die om 19.00 uur vertrekt van de Dam in Amsterdam. Belangstellenden kunnen deelnemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden