Opinie

Stop wildgroei tweede huisjes

Explosie van vakantieparken houdt geen rekening met belangen van lokale bevolking en landbouw.

Beeld anp

In afgelegen regio's zoals Zeeland, Limburg, Friesland en Groningen doet de bevolkingskrimp zich in volle omvang gelden - door vergrijzing en het wegtrekken van jongeren. Tegelijkertijd ontstaat vanuit de Randstad een enorme vraag naar tweede woningen in deze perifere gebieden van Nederland.

Volgens makelaarsvereniging NVM zou het aantal transacties van tweede woningen in de komende jaren kunnen verdubbelen tot 3.500 per jaar. Het huidige bestand van 110.000 recreatie- en vakantiewoningen zal in Nederland de komende vijf jaar met minimaal 10.000 groeien.

Waar in een provincie als Limburg het aantal reguliere koop- en huurwoningen als gevolg van een krimpende bevolking drastisch moet worden teruggebracht, neemt het aantal tweede huizen in vakantieparken juist explosief toe.

Leo Onderwater Beeld -

Offer

In Limburg zullen op grond van recent verleende bouwvergunningen ten minste 1.000 tweede woningen aan de bestaande voorraad worden toegevoegd; in onder meer Resort Maastricht, Landal Greenparks in Noorbeek, Buitenhof de Leistert in Roggel en De Schatberg in Sevenum.

Kandidaat-kopers stellen evenwel hoge eisen aan hun onderkomens door goede voorzieningen te eisen en net zoals in de stedelijke agglomeraties veel vermaak en beleving in de directe nabijheid. Daarbij zijn koopprijzen voor tweede huizen van 500.000 euro geen uitzondering. Tweede huizen op de Waddeneilanden en in Zeeland zijn ook zeer gewild.

In Zeeland heeft Roompot Vakantieparken recent aangekondigd 7 nieuwe recreatieparken - goed voor 12.500 bedden en jaarlijks 2,2 miljoen overnachtingen - te gaan realiseren. De provinciale en gemeentelijke bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de explosieve groei handelen echter vooral uit economisch opportunisme en hebben te weinig oog voor de oorspronkelijke bestemmingen van de regio's .

Nadat landbouwers en veeboeren de laatste jaren al veel landbouwareaal hebben moeten inleveren voor natuur, moet dat nu ook geschieden door een offer te brengen ten behoeve van de recreatieve wildgroei.

Daarenboven nemen tot frustratie van de lokale bevolking en ondernemers niet slechts als het hoogzomer is, maar ook tijdens voor- en najaarsvakanties de files op de provinciale wegen in Zeeland - vooral op Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland - door een toename van vooral ook Duitse toeristen onaanvaardbare lengtes aan. De huidige tweebaans-wegenstructuur van Zeeland heeft geen enkele correlatie met de ongeremde groei van het toerisme en de vakantieparken.

Nauwelijks rendement

Naast de wens van kopers van tweede woningen om in 'rustiger' oorden te kunnen verblijven, zien zij hun tweede woning ook als een interessante belegging; door verhuur en de vermoedelijke waardestijging op de langere termijn. Hun geld op de spaarrekening levert immers al jaren nauwelijks rendement op.

Een goede verhuurbaarheid is in grote mate afhankelijk van de locatie, een goede bereikbaarheid en de voorzieningen in de directe omgeving en die zijn lang niet overal toereikend. Als de voorzieningen al toenemen, dan zijn die vooral toegesneden op de tweedehuizenbezitters, maar niet gebaseerd op de wensen van de oorspronkelijke lokale bevolking.

Hoewel de banken in het verstrekken van hypotheken voor eerste koopwoningen onterecht veel te terughoudend zijn, is dat voor de tweede woning wel terecht. De hypotheekrente voor het tweede huis is immers niet fiscaal aftrekbaar en de tweedehuizenmarkt is conjunctuurgevoeliger dan de eerste.

In Groningen verrijzen nieuwbouwwoningen van de Blauwestad, een nieuw woongebied in oost-Groningen. Beeld anp

Verjaagde akkerbouwers

Want wat staat er te gebeuren als deze zeepbel van recreatieve wildgroei van parken met boerderettes en fopkastelen, alsook vakantiehaventjes met pittoreske hals-, trap-, tuit- en klokgeveltjes wordt doorgeprikt en tweede woningen - door een aanhoudende economische malaise dan wel een nieuwe recessie - niet voldoende verhuurbaar zijn? De meeste vakantiehuizen kunnen immers niet worden aangewend als hoofdwoning dan wel een permanent verblijf.

In de provincie Groningen is in 2004 met veel tamtam het project Blauwe Stad van start gegaan, waar een aantal koopwoningen in het duurdere marktsegment rondom een meer zou worden gerealiseerd. Vanwege de niet te verkopen woningen is het project echter volstrekt mislukt. Tot leedwezen van de verjaagde akkerbouwers hebben projectontwikkelaars en de provincie Groningen hun verlies genomen en zich teruggetrokken. Dit fiasco - van vóór de economische recessie - zou wel eens een voorbode kunnen zijn voor veel prestigieuze vakantieresorts in de rest van Nederland.

Na de enorme hoogconjunctuur tot 2007 heeft de woningbouw een harde val gemaakt, waaruit we nu enigszins omhoog gaan krabbelen. De volgende zeepbel zou wel eens die van het tweede huis kunnen zijn. Dat een wildgroei aan vakantiehuizen grote risico's met zich brengt, hebben landen zoals Spanje, Portugal en Griekenland immers genoegzaam kunnen ondervinden. Het devies luidt derhalve: beteugelen die 'recreatieve' wildgroei en bescherm het broodnodige landbouwareaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden